Jak projekty dofinansowane w ramach Ścieżki SMART wspierają jakość życia?

W ramach programu Fundusze Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG) powstają przełomowe rozwiązania terapeutyczne, diagnostyczne czy technologie pomagające pokonywać bariery zdrowotne. Projekty realizowane w ramach Ścieżki SMART wspierają osoby niedosłyszące, chorujące na nowotwory czy wracające do zdrowia po wypadkach. Poznaj rozwiązania z sektora medtech, które rewolucjonizują współczesną medycynę.

Walka z chorobami cywilizacyjnymi dzięki projektom dofinansowanym w ramach Ścieżki SMART

Dobre samopoczucie w dużej mierze uwarunkowane jest stylem życia. Zgodnie z definicją Ministerstwa Zdrowia[1], brak aktywności fizycznej, nieprawidłowe wybory żywieniowe, używki, stres, brak dbałości o środowisko naturalne, to tylko niektóre z przyczyn rozwoju chorób cywilizacyjnych. Zmniejszają one jakość życia, a w skrajnych przypadkach powodują nawet wcześniejszą śmierć.

Wśród przypadłości ograniczających nasze możliwości motoryczne od lat popularne są choroby kręgosłupa – już w 2014 roku, bóle odcinka szyjnego oraz pleców należały do najczęstszych problemów pacjentów[2].

W odpowiedzi na to wyzwanie WS TECH Lorens Spółka Jawna realizuje projekt „Aktywny stół do wykonywania aktywnych manipulacji pionowych kręgosłupa techniką VAPS”. Vertebral Augmentation Procedures to zabiegi wzmacniające kręgi, które zapewniają lepszą i szybszą ulgę w bólu oraz mniejszą liczbę powikłań w porównaniu z metodami nieoperacyjnymi[3].  Celem rozwiązania tworzonego przez WS TECH Lorens jest stworzenie mebli medycznych umożliwiających masażystom usuwanie blokad z najbardziej zablokowanych kręgów. Rozwiązanie w swym zakresie uwzględnia wykorzystanie technologii ICT (możliwość zdalnego pozycjonowania pacjenta za pośrednictwem internetu). Łączna wartość projektu wynosi ponad 13 mln zł, a kwota dofinansowania to prawie 7,5 mln zł.

Wśród chorób cywilizacyjnych wskazywanych przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) znajdują się również schorzenia układu krążenia. Problem ten adresuje Ives-System Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która pracuje nad aplikacją Coronary-AI w ramach projektu „Opracowanie w toku prac B+R światowej innowacji produktowej w postaci narzędzia klinicznego Coronary-AI umożliwiającego zastosowanie sztucznej inteligencji w procesie diagnostyczno-terapeutycznym pacjentów z chorobą wieńcową”. Rozwiązanie ma wspierać lekarzy w diagnostyce i leczeniu pacjentów z chorobą wieńcową. Wdrożenie aplikacji w pracowniach kardiologii inwazyjnej na całym świecie pozwoli na bardziej obiektywną ocenę wyników angiografii tętnic wieńcowych oraz usprawni kwalifikację pacjentów do odpowiedniej metody leczenia. Dzięki temu możliwe będzie zwiększenie efektywności pracy pracowni kardiologii inwazyjnej i zmniejszenie kosztów ich funkcjonowania.

Coronary-AI wymaga opracowania automatycznej analizy zobrazowania rentgenowskiego naczyń wieńcowych w celu określenia stadium chorobowego, algorytmu do automatycznej predykcji metody leczenia na podstawie danych z badania koronarograficznego, rekonstrukcji trójwymiarowej na podstawie badań z tomografii komputerowej oraz implementacji opracowanych programów. Dodatkowo powstanie moduł umożliwiający ocenę rozmieszczenia blaszki miażdżycowej dzięki prezentacji naczyń wieńcowych w trójwymiarowej rekonstrukcji.

Końcowe wdrożenie programu, nad którym pracują eksperci z Oddziału Kardiologii Inwazyjnej I Katedry i Kliniki Kardiologii Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, ma umożliwić bardziej obiektywną i precyzyjną ocenę zmian w tętnicach wieńcowych. Wartość projektu przekracza 4 mln zł, z czego ponad 3 mln zł stanowi dofinansowanie.

Potrzebę personalizacji diagnostyki i leczenia chorób nowotworowych zauważyła również Prosoma Sp. z o.o. Firma opracowuje aplikację Living Well Pro w ramach projektu „Opracowanie aplikacji do zarządzania symptomami okołochorobowymi oraz automatycznego generowania spersonalizowanej terapii psychoonkologicznej w oparciu o AI”. Rozwiązanie umożliwi odpowiednie dobranie programu terapeutycznego dla pacjentów onkologicznych znajdujących się na różnych etapach choroby – zarówno bezpośrednio po diagnozie, jak i w trakcie leczenia.

Program będzie na bieżąco aktualizował dane po każdej interakcji użytkownika, dzięki czemu zalecenia terapeutyczne będą stale dostosowywane do aktualnego stanu pacjenta, co przełoży się na większą skuteczność terapii. Jednocześnie lekarze zyskają możliwość stałego monitorowania symptomów zgłaszanych przez pacjentów, a system będzie automatycznie generował alerty dla specjalistów informujące o konieczności podjęcia odpowiednich działań. Wartość projektu przekracza 10 mln zł, a jego dofinansowanie wyniosło ponad 7 mln zł.

Pomoc dzieciom i młodzieży w prawidłowym rozwoju

Firma CAWI odpowiada za projekt „Opracowanie w ramach prac B+R innowacyjnego w skali kraju programu terapeutycznego wraz z zestawem narzędzi terapeutycznych przeznaczonych dla preadolescentów i adolescentów (dzieci szkół podstawowych klas IV – VIII), mających problemy emocjonalno- społeczne w zakresie radzenia sobie ze stresem i lękiem”. Opracowywane narzędzie będzie mogło być wykorzystywane zarówno w szkołach, specjalistycznych gabinetach terapeutycznych, jak i w domu. Głównym celem projektu jest stworzenie skutecznego i przyjaznego uczniom scenariusza zajęć oraz zaprojektowanie i opracowanie prototypów narzędzi terapeutycznych. Rezultat projektu będzie stanowił innowację w skali kraju, pomagającą przeciwdziałać problemom emocjonalno-społecznym oraz ich konsekwencjom, takim jak obniżona koncentracja, trudności z zapamiętywaniem czy stany lękowe. Wsparcie projektu w ramach Ścieżki SMART wyniosło ponad 1,8 mln zł.

Część projektów realizowanych dzięki wsparciu Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki odpowiada także na wyzwania związane z niepełnosprawnością. Zgodnie z danymi Głównego Urzędu Statystycznego 0,27 mln osób posiada orzeczenie o niepełnosprawności z powodu problemów z głosem, mową lub słuchem. Wśród nich niemal 11 proc. stanowią dzieci i młodzież poniżej 16. roku życia[4].

W odpowiedzi na te potrzeby firma Konrad Sp. z o.o. opracowuje innowacyjną metodę leczenia zaburzeń słuchu i mowy, łącząc wykorzystanie zabawek i narzędzi cyfrowych. Celem projektu pn. „Opracowanie metody i narzędzi do wspierania rehabilitacji słuchu u najmłodszych dzieci” jest stworzenie aplikacji Ktotomówi, która będzie zawierać zróżnicowane materiały wspierające rozwój słuchu i mowy. Do najważniejszych zalet rozwiązania mają należeć niższy koszt rehabilitacji, prostota użytkowania oraz możliwość prowadzenia zajęć przez internet. Opracowane narzędzia cyfrowe mają stanowić innowację w skali światowej – obecnie nie są dostępne produkty przeznaczone do rehabilitacji słuchu u tak młodych dzieci. Wartość projektu wynosi 3,7 mln zł, z czego dofinansowanie z programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki stanowi ponad 2,2 mln zł.

Automatyzacja badań audiologicznych

Diagnostyka audiologiczna wymaga przeprowadzenia zaawansowanych i precyzyjnych badań. Jedną z wiodących placówek specjalizujących się w tej dziedzinie jest Centrum Słuchu i Mowy Sp. z o.o., która opracowuje narzędzia wspierające diagnozę i terapię osób niesłyszących i niedosłyszących. „Automatyczne wsparcie badań słuchu ABR i Audiometrii Tonalnej dzięki wykorzystaniu metod sztucznej inteligencji” to projekt, którego celem jest zautomatyzowanie badań metodą ABR (procedura diagnostyczna polegająca na pomiarze aktywności elektrycznej nerwu słuchowego i pnia mózgu w odpowiedzi na sygnały klikowe lub tonowe). Obecnie wynik badania jest ustalany na podstawie analizy zapisu dokonanej przez audiologa, co może prowadzić do nieścisłości wynikających z różnego poziomu doświadczenia specjalistów.

Opracowywany system automatycznej detekcji zmniejszy ryzyko błędów oraz ograniczy liczbę audiologów niezbędnych do przeprowadzenia badań. Formalizacja wyników ułatwi podejmowanie decyzji dotyczących doboru metod leczniczych i terapeutycznych, np. dopasowania odpowiedniej protezy. Kwota dofinansowania projektu w ramach Ścieżki SMART wyniosła prawie 6 mln zł.

Fundusze unijne wspierają rozwój nowoczesnej medycyny

Projekty poprawiające jakość życia różnią się zakresem, skalą oraz obszarem zastosowania – od innowacyjnych metod diagnostyki i terapii, przez wykorzystanie sztucznej inteligencji, po rozwiązania wspierające rehabilitację i profilaktykę. Łączy je jednak wspólny cel – rozwój nowoczesnych technologii odpowiadających na najważniejsze wyzwania współczesnej medycyny.

Wszystkie opisane innowacje powstają dzięki wsparciu działania Ścieżka SMART, finansowanego z programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG). Program wspiera przedsiębiorców w prowadzeniu prac badawczo-rozwojowych, wdrażaniu innowacyjnych rozwiązań oraz rozwijaniu potencjału technologicznego polskich firm. Dzięki temu powstają technologie, które nie tylko zwiększają konkurencyjność przedsiębiorstw, lecz przede wszystkim realnie wpływają na poprawę jakości życia pacjentów i rozwój polskiej medycyny.

[1] Pacjent.gov.pl, choroby cywilizacyjne

[2] GUS: Zdrowie i zachowanie zdrowotne mieszkańców Polski w świetle Europejskiego Ankietowego Badania Zdrowia (EHIS) 2014 r.

[3] National Centre for Biotechnology Information, The Role of Vertebral Augmentation Procedures in the Management of Multiple Myeloma

[4] GUS, 17.09,2025: Codzienność w ciszy i w słowach. Osoby z problemami mowy i słuchu w Polsce