Teoretycznie przedsiębiorca z UE ma ułatwione zadanie właśnie z uwagi na funkcjonowanie rynku wewnętrznego UE. Niemniej jednak może się spotkać z nieuzasadnionymi utrudnieniami ze strony administracji innych państw członkowskich polegającymi na wadliwym stosowaniu przepisów prawa wspólnotowego.

Dlatego też Komisja Europejska powołała w 2002 roku nieformalny mechanizm SOLVIT.

SOLVIT

SOLVIT jest instrumentem służącym rozwiązywaniu problemów obywateli lub przedsiębiorców z państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego (UE, Norwegia, Islandia, Liechtenstein) wynikających z niewłaściwego stosowania prawa wspólnotowego przez organy administracji publicznej innych państw członkowskich. Wszystkie państwa EOG utworzyły centra SOLVIT działające przede wszystkim w ramach ministerstw spraw zagranicznych lub ministerstw gospodarki. Centra te współpracują ze sobą za pośrednictwem bazy danych on-line, w celu szybkiego i praktycznego rozwiązywania problemów zgłaszanych przez obywateli i przedsiębiorców. W SOLVIT mogą być rozwiązywane jedynie transgraniczne, rzeczywiście istniejące problemy związane ze stosowaniem prawa wspólnotowego pomiędzy obywatelem lub przedsiębiorcą z jednego państwa członkowskiego EOG a organem administracji innego państwa członkowskiego. W ramach systemu nie mogą być prowadzone sprawy dotyczące relacji przedsiębiorca - przedsiębiorca, konsument - przedsiębiorca ani sprawy z zakresu stosunków pracowniczych.

Czas przewidziany na znalezienie rozwiązania danej sprawy wynosi 10 tygodni, w wyjątkowych przypadkach - 14 tygodni.

Zadaniem SOLVIT jest rozwiązywanie konkretnych problemów, a nie udzielanie informacji i porad.

Czego dotyczą sprawy SOLVIT?

Z systemu korzystają przede wszystkim obywatele państw członkowskich mający problemy np. z uzyskaniem różnego rodzaju zasiłków albo ich transferem do Polski oraz z uznaniem ich kwalifikacji zawodowych. Centrum SOLVIT Polska prowadzi sporo spraw związanych z kartami pobytu (EEA1 i EEA2) w Wielkiej Brytanii. Sprawy zgłaszane przez przedsiębiorców dotyczą najczęściej kwestii podatkowych, dostępu do rynku usług, dostępu produktów do rynku, należności celnych i kontroli granicznych.  

Zbyt mało spraw zgłaszanych przez przedsiębiorców

Z każdym rokiem wzrasta liczba spraw kierowanych do SOLVIT. W 2008 r. o kolejne 22%, a wskaźnik skuteczności utrzymał się na poziomie 83% rozwiązanych spraw. Wzrost liczby spraw spowodowany jest przede wszystkim większą liczbą obywateli zgłaszających się do SOLVIT.  

Liczba spraw przedsiębiorców pozostała w wartości bezwzględnej niezmienna, zatem w stosunku do całkowitej liczby spraw zmniejszyła się z 31% w 2006 r. do 14% w 2008 r. W opinii centrów SOLVIT nie oznacza to, że przedsiębiorcy napotykają na rynku wewnętrznym na mniej problemów niż obywatele, lecz że mniej chętnie wnoszą skargi do SOLVIT. Wydaje się, że przedsiębiorcy zazwyczaj szukają płatnej porady prawnej, szczególnie jeżeli sprawa dotyczy znacznej kwoty. Ponadto mogą mieć do dyspozycji także inne tradycyjne kanały pomocy, takie jak izby handlowe. Według niektórych centrów SOLVIT, przedsiębiorcy często niechętnie wnoszą skargi przeciwko organom krajowym, gdyż obawiają się, że będzie to miało wpływ na ich relacje z tymi organami. Z tego powodu niektórzy przedsiębiorcy godzą się na dodatkowe wymogi (takie jak kolejne testy produktów, niepotrzebne testy językowe dla pracowników itp.), nawet jeśli nie są one zgodne z prawem wspólnotowym.  

Sukcesy SOLVIT w rozwiązywaniu spraw zgłoszonych przez przedsiębiorców

Chcielibyśmy zachęcić polskich przedsiębiorców do korzystania z systemu SOLVIT, podając przykłady spraw zakończonych sukcesem:  

Polski przedsiębiorca działający na terenie Hiszpanii złożył wniosek o zwrot podatku VAT. Minęło 7 miesięcy i organ hiszpański nie wydał żadnej decyzji dotyczącej złożonego wniosku, naruszając w ten sposób reguły wspólnotowe, zgodnie z którymi władze krajowe mają 6-miesięczny termin na wydanie decyzji w tego typu sprawach. Na skutek interwencji SOLVIT polski przedsiębiorca otrzymał nie tylko zwrot podatku, lecz także odsetki za zwłokę urzędu hiszpańskiego. Podobna sprawa portugalskiego przedsiębiorstwa działającego w Polsce została rozwiązana przez Centrum SOLVIT Polska w ciągu 8 dni.  

Polski obywatel, który kupił na terenie Austrii samochód, próbował go zarejestrować w polskim urzędzie. Z austriackiego urzędu zamiast dowodu rejestracyjnego otrzymał jedynie tzw. Typenschein[1], na podstawie którego zarejestrowanie samochodu w innym państwie członkowskim nie jest możliwe. Wnioskodawca bezskutecznie zwracał się do urzędu austriackiego z prośbą o informację. Dzięki interwencji SOLVIT nie tylko jego problem został rozwiązany. Władze austriackie zmieniły swoje krajowe procedury, ułatwiając wydawanie odpowiednich dokumentów.  

Brytyjski producent wag lekarskich chciał rozszerzyć działalność, wchodząc na francuski rynek. Firma ta prowadziła już - zgodnie z przepisami unijnymi - sprzedaż wspomnianego produktu w Wielkiej Brytanii i w innych państwach UE. Jednak władze francuskie nie wydały zgody na wprowadzenie do obrotu jego produktu i zażądały przeprowadzenia dodatkowych badań. Przez ponad rok przedsiębiorstwo próbowało uzyskać zgodę na sprzedaż wag, aż w końcu zwróciło się z prośbą o pomoc do brytyjskiego ośrodka SOLVIT. Przez kilka tygodni brytyjskie przedsiębiorstwo i SOLVIT Wielka Brytania ściśle ze sobą współpracowały, aby uzyskać dostęp do francuskiego rynku. Zdaniem przedsiębiorstwa dzięki SOLVIT firmie udało się uniknąć znacznych strat.  

Szwedzkiemu producentowi przenośnych pomp czyszczących publiczne baseny odmówiono dostępu do rynku francuskiego. Pompy te działały zgodnie z normą europejską, według której zasilanie nie może przekroczyć 12V, w przypadku gdy ludzie przebywają w basenie. Tymczasem według francuskich przepisów pompy nie powinny mieć zasilania większego niż 12V niezależnie od tego, czy ludzie przebywają w basenie, czy nie. SOLVIT odkrył, że francuskie przepisy mają zastosowanie jedynie do produktów montowanych na stałe. Ponieważ szwedzkie pompy są przenośne i nie są używane, podczas gdy ludzie przebywają w basenie, producent otrzymał pozwolenie na sprzedaż we Francji.

Czeskie przedsiębiorstwo rozprowadzało na terenie Słowacji produkty budowlane, w tym umywalki z Rumunii. Importowane do Republiki Czeskiej produkty zostały przetestowane przez uprawniony do tego czeski organ. Jednak Słowacki Inspektorat Handlowy nakazał wycofanie produktów z rynku do czasu przedłożenia przez wspomniane przedsiębiorstwo świadectwa zgodności wystawionego przez rumuńskiego producenta. SOLVIT przekonał odpowiednie organy, że czeskie świadectwo zgodności powinno wystarczyć do sprzedaży umywalek w Słowacji. Produkty zostały natychmiast dopuszczone do sprzedaży.

Trzej polscy cieśle pracujący w Szwecji otrzymywali niższe niż ich szwedzcy współpracownicy wynagrodzenie za swoją pracę, ponieważ nie mieli odpowiedniego certyfikatu o nazwie „yrkesbevis", uprawniającego m.in. do wyższych zarobków. Otrzymanie tego certyfikatu było uzależnione m.in. od zdania testu z języka szwedzkiego. Dzięki skutecznej interwencji szwedzkiego Centrum SOLVIT obowiązek przystąpienia do egzaminu językowego dla obywateli innych państw członkowskich UE w celu otrzymania przedmiotowego dokumentu został całkowicie zniesiony. Wszyscy trzej wnioskodawcy, których sprawy były prowadzone w ramach sieci, bez problemu uzyskali „yrkesbevis".

Centrum SOLVIT Polska 

Więcej informacji na temat inicjatywy SOLVIT otrzymają Państwo w ośrodkach Enterprise Europe Network oraz Centrum SOLVIT Polska, Ministerstwo Gospodarki, Departament Spraw Europejskich, plac Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa, www.solvit.gov.pl, solvit@mg.gov.pl.     

Przypisy:

[1] Typenschein czyli dokument zezwolenia.

Artykuł pochodzi z lutowego Biuletynu Euro Info 2010.

Jeżeli zainteresował Cię ten artykuł i jesteś przedsiębiorcą, to zapraszamy do bezpłatnej prenumeraty Biuletynu Euro Info.