Data

I w. p.n.e.-

III w. n.e

Cesarstwo Rzymskie

Cesarstwo Rzymskie jest pierwszą organizacją polityczną obejmującą dużą część Europy. Integracja gospodarcza i kulturalna całego imperium. Harmonizacja prawa przy poszanowaniu praw regionalnych. Jednolity system podatkowy. Obywatelstwo rzymskie- pierwsze obywatelstwo europejskie. Sieć transportowa jednoczy Europę. Wspólna politykaobronna imperium. Rzym - stolicą kontynentu.

IV-V w. n.e.

Rozpad Cesarstwa Rzymskiego

Całkowita dezintegracja polityczna i gospodarcza Europy.

IX w.

Cesarstwo Karolingów

Jedność polityczna Europy Zachodniej przy braku jedności gospodarczej.

X w.

Rozpad cesarstwa Karolingów

Ponowna dezintegracja polityczna kontynentu. Powstanie państw narodowych.

X w.

Cesarstwo Ottonów

Integracja polityczna i kulturalna Europy Zachodniej wzdłuż osi Włochy- Niemcy. Rozszerzenie Europy na wschód. Pojawia się jedność kulturalna kontynentu.

XI w.-XIV w.

średniowiecze

Pretensje papieskie i wzrost znaczenia państw narodowych rozsadzają jedność Cesarstwa. Dezintegracja polityczna kontynentu. Wzmocnienie władzy papieża jednoczy kontynent religijnie. Jedność kulturalna warstw wyższych. Krucjaty europejska interwencja na bliskim wschodzie- próba stworzenia wspólnych sił zbrojnych.

1305-1310

Średniowiecze

Pierre Dubois traktat "De recuperatione terra sanctae"- Integracja europejska ma być drogą do zapewnienia pokoju na kontynencie i sposobem na odzyskanie ziemi świętej.

XIV-XV w.

Późne średniowiecze

Odtwarza się jedność gospodarcza kontynentu. Podobieństwa w systemie walutowym i jednolity system bankowy (sieć domów bankierskich obejmuje całą Europę). Uniwersytety tworzą wspólnotę naukową i kulturalną. Wymiana studentów. Europa uzyskuje przewagę technologiczna w świecie.

1462

Późne średniowiecze

Anton Marini projekt traktatu zrzeszeniowego i federacyjnego Pomiedzy Królestwami Francji, Niemiec, Czech i oraz Republiką Wenecką. Umowa międzynarodowa ma być drogą do zapewnienia pokoju na kontynencie europejskim.

XV-XVI w.

Renesans

Całkowita dezintegracja polityczna kontynentu. Ograniczenia dla swobodnego przepływu towarów. Cła i bariery pozataryfowe (akty nawigacyjne ). Załamanie włoskiego systemu bankowego. Reformacja powoduje rozpad jedności religijnej. Recepcja prawa rzymskiego w całej Europie.

1693

Wiliam Penn proponuje utworzenie wspólnego europejskiego parlamentu.

1713

Abbe de St Pierre zgłasza projekt utworzenia europejskiego Senatu.

XVII wiek

Pojawia się nazwa Europa na oznaczenie obszaru geograficznego. Francuski staje się wspólnym językiem dyplomacji europejskiej.

1795

Oświecenie

Immanuel Kant - pierwsza propozycja utworzenia powszechnej konfederacji europejskiej z republikańską konstytucją.

1789

Rewolucja francuska

Wolność Równość Braterstwo - idea republikańska staje się wspólną ideą europejską.

1797-1814

I Cesarstwo francuskie

Polityczne, siłowe zjednoczenie Europy pod przewodnictwem Francji. Ujednolicenie prawa -Kodeks Napoleona wzorem dla kodyfikacji europejskich. Ujednolicenie wielu "norm technicznych". Integracja gospodarcza europy zachodniej.

1814

Kongres wiedeński

Zawarcie Świętego Przymierza - wspólnego systemu bezpieczeństwa państw europejskich. Uznanie negocjacji za podstawowy sposób rozwiązywania problemów politycznych.

1849

Victor Hugo proponuje utworzenie Stanów Zjednoczonych Europy

1870-1871

Wojna francusko-niemiecka

Zniszczenie równowagi sił panującej w Europie. Ostateczny rozpad porządku wiedeńskiego.

1882

Ernst Renan "Czym jest naród" Państwa narodowe w Europie powinny zostać zastąpione przez konfederację zapewniającą wszystkim uczestnikom równe prawa.

1914-1918

I wojna światowa

Powstanie wielu nowych państw narodowych w Europie.

1917

Rewolucja bolszewicka w Rosji

1919

Traktat Wersalski

Porządek w Europie zostaje oparty na słabości Niemiec. Powstaje Liga Narodów -organizacja międzynarodowa o charakterze międzypaństwowym. Jean Monnet zostaje zastępcą sekretarza tej organizacji.

1923

Richard- Coudenhove Kalergi zakłada Ruch Paneuropejski w celu stworzenia Stanów Zjednoczonych Europy.

1926

Powstaje Europejski Kartel Stalowy- prywatna organizacja jednocząca europejskich producentów stali (z Luksemburga, Francji, Niemiec, Belgii, Austrii, Czech i Węgier.

1942

Z inicjatywy Władysława Sikorskiego odbywa się w Londynie narada przedstawicieli rządów emigracyjnych na temat powstania "Wspólnoty Europejskiej". Twórcą pomysłu jest Józef Heronim Rettinger- "polski ojciec Europy".

1945-1946

"Zimna wojna"

Związek Radziecki opanowuje dużą część Europy.

1947

14 marca

Podpisanie konwencji o Unii Celnej pomiędzy Belgią, Holandią i Luksemburgiem.

1947

Jean Monnet proponuje przeprowadzenie ponadnarodowej nacjonalizacji przemysłów stalowego i górniczego Francji i Niemiec.

1948

17 marca

Traktat Brukselski

Traktat pomiędzy Francją, Holandią, Luksemburgiem i Wielką Brytanią o współpracy politycznej, wojskowej i gospodarczej.

1948

20 marca

Koniec okupacji Niemiec

Sojusznicza Rada Kontroli Niemiec kończy działalność.

1948

20 stycznia

Natężenie zimnej wojny

Rozpoczyna się kryzys berliński

1948

Plan Marshalla

Utworzenie OEEC

Stany Zjednoczone wzywają Europę do połączenia sił w odbudowie gospodarek. Przemówienie amerykańskiego Sekretarza Stanu Georga Marshalla. European Recovery Program (Plan Marshalla). Wyłączenie państw Europy środkowej z pomocy amerykańskiej. Kwiecień 1948- Utworzenie OEEC (potem OECD) Organisation for European Economic Cooperation- Organizacji Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej. Celem organizacji jest liberalizacja handlu pomiędzy państwami członkowskimi oraz stworzenie planu wykorzystania pomocy amerykańskiej (13,5 mld USD).

1949

4 kwietnia

Utworzenie NATO

Powstaje Traktat Północnoatlantycki (North Atlantic Treaty Organisation).

1949

5 maja

Utworzenie Rady Europy

Powstaje Rada Europy (Council of Europe). Państwa założyciele: Belgia, Dania, Francja, Wielka Brytania, Irlandia, Włochy, Luksemburg, Holandia, Norwegia i Szwecja. Siedziba w Strasburgu. Organizacja o kompetencjach ponadrządowych (nie ponadnarodowych) otwarta dla wielu państw. Brak przewidzianego dalszego rozwoju integracji w ramach Rady. Podejmowanie ważnych decyzji wymaga jednomyślności państw członkowskich. Zawarcie wielu konwencji w zakresie gospodarki, kultury, polityki społecznej i ochrony środowiska.

1949

12 maja

Zniesienie blokady Berlina

1949

23 maja

Niemcy wstępują do Rady Europy

1949

19 września

Przemówienie Winstona Churchilla w Zurichu - propozycja utworzenia Stanów Zjednoczonych Europy. Organizacja ta nie ma obejmować Wielkiej Brytanii.

1949

sierpień

"Zimna wojna"

Rosjanie dokonują pierwszej udanej próby jądrowej.

1949

koniec

"Zimna wojna"

Powstaje NRD

1950

9 maja

Deklaracja Schumanna

Robert Schumann francuski minister spraw zagranicznych przedkłada stworzony przez Jeanna Monneta plan (deklarację) utworzenia Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali (European Coal and Steel Community). Połączenie europejskich przemysłów stalowych i węglowych Europy ma być środkiem do zapewnienia pokoju na kontynencie i wstępem do dalej idącej integracji. W zakresie przemysłów węglowego i stalowego nowa organizacja miała doprowadzić do modernizacji produkcji, poprawy jakości dostarczanych towarów, stabilizacji cen, poprawy jakości życia robotników i zniesienia barier w handlu.

1950

czerwiec

"Zimna wojna"

Wybuch wojny w Korei

1950

20 czerwca

Konferencja Paryska

Państwa Beneluksu, Francja, Niemcy i Włochy akceptują plan Schumanna.

1950

26 czerwca

Odrzucenie projektu EWWiS przez Wielką Brytanię

1950

11 sierpnia

Propozycja W. Churchilla stworzenia armii europejskiej i stanowiska europejskiego ministra obrony.

1950

4 listopada

Rada Europy

Przyjęcie Europejskiej Konwencji Ochrony Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Convention for the Protection of Human Rights and Fundamental Freedoms)- najważniejszej umowy przyjętej w ramach Rady Europy. Wyznaczenie standardów ochrony praw człowieka. Stworzenie systemu karania naruszeń praw człowieka w krajach będących stronami konwencji. Utworzenie Komisji Praw Człowieka (European Comission on Human Rights) i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (European Court of Human Rights).

1950

24 października

Europejska Wspólnota Obronna

Propozycja francuskiego ministra R. Plevena stworzenia Europejskiej Wspólnoty Obronnej.

1951

18 kwietnia

Traktat Paryski

Podpisanie Traktatu Paryskiego o utworzeniu EWWiS oraz konwencji o przepisach przejściowych.

1952

22 lipca

Traktat Paryski

Trakat o EWWiS wchodzi w życie. EWWIS została oparta na wspólnocie celów i instytucji. Utworzenie wspólnego rynku produktów stalowych i węglowych. Jego zasady to: zakaz ceł eksportowych i importowych, zakaz opłat o podobnym charakterze i ograniczeń ilościowych w zakresie handlu węglem i stalą, zasady wolnego rynku. Utworzenie instytucji wspólnoty: Wysokiej Władzy, Specjalnej Rady Ministrów, Wspólnego Zgromadzenia oraz Trybunału sprawiedliwości. EWWiS obejmuje Francję, Niemcy, Włochy, Belgię, Holandię i Luksemburg.

1952

27 maja

Europejska Wspólnota Obronna

Podpisanie traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Obronną. Celem organizacji jest zabezpieczenie Europy Zachodniej przed agresja i utrzymanie pokoju. Projekt utworzenia Europejskich Sił Zbrojnych podporządkowanych w czasie wojny NATO. Część organów EWO miała być wspólna z organami EWWiS.

1952

1 lipca

Europejska Wspólnota Polityczna

Robert Pleven (premier Francji) przedstawia projekt utworzenia Europejskiej Wspólnoty Politycznej.

1952

grudzień

Europejska Wspólnota Gospodarcza

Jan Bayen występuje z planem rozszerzenia EWWiS na pozostałe sektory gospodarki. Projekt ten zostaje poparty przez państwa Beneluksu (również belgijskiego ministra spraw zagranicznych Paula Henri Spaaka)

1953

10 marca

Europejska Wspólnota Polityczna

Wspólne Zgromadzenie EWWiS Przyjmuje projekt traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Polityczną. Celami EWP jest ochrona praw i podstawowych wolności, zapewnienie bezpieczeństwa przeciwko agresji, koordynacja polityk zagranicznych, promocja ekspansji gospodarczej, wzrost zatrudnienia i podniesienie stopy życiowej.

1954

30 sierpnia

Europejska Wspólnota Obronna, Europejska Wspólnota Polityczna

Francuskie zgromadzenie narodowe odrzuca traktat o ustanowieniu EWO. Wstrzymanie prac nad EWP. Klęska Konstytucjonalizmu Europejskiego.

1954

23

października

Unia Zachodnio

europejska

Traktat o ustanowieniu Unii Zachodnioeuropejskiej pomiędzy państwami należącymi do EWWiS i Wielką Brytanią (inicjatywa A. Edena), organizacji o charakterze międzyrządowym nie związanej (do czasu Traktatu z Maastricht) z pozostałymi Wspólnotami.

1955

2 czerwca

Europejska Wspólnota Gospodarcza

Konferencja w Messynie która popiera propozycje poszerzenia zakresu integracji o nowe dziedziny gospodarki. Powołanie komitetu Międzyrządowego pod przewodnictwem Paula Henri Spaaka do prac nad projektem.

1955

Jean Monnet zakłada Komitet Działania na rzecz Stanów Zjednoczonych Europy

1956

19 maja

Europejska Wspólnota Gospodarcza

Rozpoczęcie negocjacji międzyrządowych nad Traktatami o ustanowieniu EWG i Euratom.

1956

lipiec-

październik

Kryzys na Bliskim Wschodzie

Kryzys sueski

1956

listopad

"Zimna wojna"

Interwencja radziecka na Węgrzech

1957

3 marca

Traktaty Rzymskie

Europejska Wspólnota Gospodarcza

Podpisanie Traktatów Rzymskich o powołaniu Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej (European Economic Community) i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (European Atomic Energy Community). Celem Euratomu jest ułatwienie rozwoju przemysłu nuklearnego. Druga ze Wspólnot ma na celu utworzenie Wspólnego Rynku i Unii Celnej.

1958

1 stycznia

 Początek tworzenia Wspólnego Rynku (ma on być tworzony do 31.12.1969) który ma doprowadzić do pełnego wprowadzenia podstawowych wolności (przepływu towarów ludzi, usług i kapitałów) oraz reguł wolnej konkurencji. Państwa członkowskie tworzą Unię Celną i mają prowadzić wspólne polityki: handlową i rolną.

1959

1 stycznia

Wspólny Rynek

Rozpoczyna się znoszenie cel między państwami członkowskimi.

1959

23 listopada

Współpraca polityczna

Rozpoczynają się konsultacje ministrów spraw zagranicznych państw członkowskich dotyczące polityki zagranicznej. Początek współpracy politycznej państw członkowskich.

1960

4 stycznia

EFTA

Wielka Brytania, Dania, Norwegia, Austria, Portugalia, Szwecja i Szwajcaria tworzą EFTA (European Free Trade Association). Potem do organizacji przystąpią Finlandia (członek stowarzyszony od 1961), Islandia (1970). Celem EFTA jest koordynacja polityk handlowych i celnych państw członkowskich przy zachowaniu ich całkowitej niezależności. Państwa członkowskie nie przekazują swoich kompetencji wspólnej organizacji.

1960

OECD

Stany Zjednoczone i Kanada przystępują do OEEC. Zmiana nazwy organizacji na Organisation for Economic Cooperation and Developement (OECD). Cele organizacji zostają rozszerzone o pomoc dla krajów trzeciego świata.

1961

1 stycznia

Wspólny Rynek

Rozpoczyna się wyrównywanie zewnętrznej taryfy celnej.

1961

Zjednoczone Królestwo chce przystąpić do Wspólnot

1962

3 marca

Reforma instytucjonalna Wspólnot

Podpisanie Traktatu o Fuzji Organów

1962

30 marca

Zmiana Nazwy "Zgromadzenie Parlamentarne Wspólnot Europejskich" na "Parlament Europejski"

1962

11 kwietnia

 Pierwsza umowa stowarzyszeniowa pomiędzy Wspólnotami i 18 krajami afrykańskimi.

1962

Unia Polityczna

Plan Foucheta (od nazwiska francuskiego ministra spraw zagranicznych) stworzenia unii politycznej grupującej kraje członkowskie Wspólnot Europejskich.

1963

14 stycznia

Charles De Gaulle odrzuca możliwość przystąpienia Zjednoczonego Królestwa do Wspólnot

1964

Polityka walutowa

Powołanie Komitetu Prezesów Banków Centralnych EWG w celu koordynowania polityki pieniężnej tych krajów.

1965

8 kwietnia

Reforma instytucjonalna

Podpisanie Traktatu o Fuzji Organów.

1965

Francja rozpoczyna tzw. "politykę pustego krzesła" wycofując swoich przedstawicieli z organów Wspólnoty, blokując możliwość podejmowania uchwał w radzie większością kwalifikowaną (miała ona nastąpić od 01.01.1966 r). Konflikt powstaje na tle rozbieżności we Wspólnej Polityce Rolnej.

1966

29 stycznia

Kompromis Luksemburski kończący Francuską politykę "pustego krzesła". Zastąpienie zasady większościowego głosowania w Radzie zasadą consensusu.

1967

1 lipca

Reforma instytucjonalna

Wspólnot

Traktat o fuzji organów wchodzi w życie. Ustanowienie jednolitej Komisji Wspólnot i jednolitej Rady (zlikwidowanie Wysokiej Władzy i Specjalnej Rady Ministrów EWWiS), ujednolicenie spraw budżetowych. Powołanie Komitetu Stałych Przedstawicieli (COREPER).

1967

 Propozycja ta po raz kolejny zostaje odrzucona przez Francję.

1968

1 lipca

Wspólny Rynek

Wchodzi w życie Wspólna Taryfa Celna. Przyjęcie szeregu innych regulacji związanych z działaniem Wspólnego Rynku.

1969

grudzień

Współpraca polityczna

Szczyt w Hadze. Trzecie spotkanie szefów rządów i państw wchodzących w skład Wspólnot. Początek regularnych spotkań. Powstaje Rada Europejska (nazwa używana dopiero od szczytu paryskiego w 1974). Przyjęcie wniosków tzw. planu Barre'a. dotyczącego harmonizacji polityki walutowej.

1969

Wielka Brytania składa wniosek o przystąpienie do Wspólnot. Wnioski składają Irlandia, Dania i Norwegia.

1972

22 stycznia

Podpisanie umowy o przystąpieniu Wielkiej Brytanii, Danii, Norwegii i Irlandii do Wspólnot

1972

25 września

Norwegowie odrzucają w referendum członkostwo we Wspólnotach

1972

Polityka walutowa

Utworzenie tzw. węża walutowego - systemu stabilizowania kursów walutowych państw Wspólnoty.

1973

1 stycznia

Pierwsze powiększenie Wspólnot

Wielka Brytania, Irlandia i Dania przystępują do Wspólnot. Norwegowie odrzucają w referendum członkostwo.

1974

9-10 grudnia

Współpraca polityczna

Szczyt Paryski potwierdza konieczność cyklicznych spotkań szefów państw Wspólnot powstaje nazwa "Rada Europejska".

1975

10 sierpnia

Współpraca polityczna

Raport Leo Tindemansa na temat możliwości utworzenia Unii Europejskiej

1975

Układ o stowarzyszeniu pomiędzy Wspólnotami oraz 46 państwami Afrykańskimi, Karaibskimi i obszaru Pacyfiku.

1976

13 lipca

Reforma instytucjonalna

Przyjęcie "Aktu o wyborach powszechnych do Parlamentu Europejskiego". PE przestaje być instytucją międzyparlamentarną i staje się instytucją ponadnarodową. Kompetencje tego organu pozostają bez zmian.

1978

1 lipca

Reforama instytucjonalna

Wejście w życie "Aktu o wyborach powszechnych do Parlamentu Europejskiego".

1978

Współpraca polityczna

Rada Europejska powołuje tzw. Komitet Mędrców w składzie B. Biesheuvel, E Dell, R. Majrolin w celu zbadania możliwości powołania Unii Europejskiej.

1979

marzec

Polityka walutowa

Utworzenie Europejskiego Systemu Walutowego (European Monetary System), składającego się z mechanizmu kursowego (Exchange Rate Mechanism), europejskiej jednostki walutowej (European Currency Unit)

1979

28 maja

Podpisanie traktatu do o przystąpieniu Grecji do Wspólnot Europejskich

1979

7-10 lipca

Pierwsze wybory powszechne do Parlamentu Europejskiego

1981

1 stycznia

Drugie powiększenie Wspólnot 9-10

Grecja przystępuje do Wspólnot

1981

14 listopada

Współpraca polityczna

Plan Gensher-Colombo dotyczący reformy Wspólnot

1983

19 czerwca

Współpraca polityczna

Spotkanie w Stuttgarcie. Przyjęcie uroczystej deklaracji o Unii Europejskiej, określenie funkcji Rady Europejskiej

1984

1 lutego

Współpraca polityczna

Parlament Europejski uchwala projekt traktatu, przewidującego głęboką reformę Wspólnot i przekształcenie ich w Unię Europejską o znacznych kompetencjach.

1985

Rynek Wewnętrzny

Biała Księga ujawnia że Rynek wewnętrzny nie został osiągnięty w wielu dziedzinach. Propozycja 300 rozporządzeń i Dyrektyw które mają do tego doprowadzić.

1986

1 stycznia

Trzecie rozszerzenie Wspólnot

Do Wspólnot przystępują Hiszpania i Portugalia.

1986

Uawnia, że jego ustanowienie przyniesie wymierne korzyści państwom członkowskim.

1986

17-28 lutego

Podpisanie Jednolitego Aktu Europejskiego

1987

14 kwietnia

Turcja Składa wniosek o członkostwo we Wspólnotach

1987

1 lipca

Wrowadzenie zmian do Traktatów Rzymskich i Traktatu Paryskiego ustanawiających Wspólnoty.

 

• Zmiany instytucjonalne we Wspólnotach. Powiększenie uprawnień Parlamentu Europejskiego (wprowadzenie procedury współpracy i procedury wyrażania zgody na wstąpienie nowych państw do Wspólnoty).
• Stworzenie podstawy prawnej działania Rady Europejskiej i Sądu I Instancji.
• Nadanie kształtu Europejskiej Wspólnocie Politycznej (wzajemne konsultacje, powstrzymanie się od działań szkodzących integracji, konsultacje ambasadorów w państwach trzecich. Rozszerzenie strefy koordynacji na zagadnienia bezpieczeństwa.)
• Wprowadzenie oficjalnego pojęcia Unii Gospodarczej i Walutowej, zobowiązanie państw do zbliżenia polityk gospodarczych i walutowych. Wprowadzenie do Traktatu polityki społeczno-gospodarczej, w zakresie badań naukowych oraz ochrony środowiska.

Zobowiązanie do stworzenia Rynku Wewnętrznego do dnia 31 grudnia 1992.

1988

 Powołanie Komitetu Koordynacyjnego w zakresie sprawiedliwości Rozpoczynają się prace nad mechanizmem funkcjonowania Unii Gospodarczej i Walutowej (powołanie Komitetu Ekspertów pod przewodnictwem Jacques'a Delorsa).

1989

 Wzmocnienie polityki konkurencji.

1989

9 grudnia

Przyjęcie wspólnotowej "Karty podstawowych praw socjalnych pracowników"

1987-1992

Rynek Wewnętrzny

Działania na rzecz stworzenia Rynku Wewnętrznego. Ułatwienie swobodnego przepływu ludzi, towarów, usług i kapitałów.

1990

Stworzenie Europejskiej Agencji Ochrony Środowiska

1990

1 lipca

Unia Gospodarcza i Walutowa

Rozpoczyna się pierwszy etap tworzenia Unii Gospodarczej i Walutowej.

1990

Malta i Cypr składają wniosek o przyjęcie do Unii

1992

7 lutego

Modyfikacja traktatów ustanawiających Wspólnoty Europejskie.

1991

Szwecja składa wniosek o członkostwo we Wspólnotach

1992

2 czerwca

Referendum w Danii odrzuca Traktat o Unii Europejskiej

1992

W tym samym roku Szwajcarzy odrzucają w referendum członkostwo.

1993

21-22

kwietnia

Szczyt w Kopenhadze. Ustalenie kryteriów członkostwa dla nowych państw kandydujących

1993

1 listopada

• Stworzenie Unii Europejskiej opartej na trzech filarach- Wspólnotach (I filar), współpracy w zakresie wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych (II filar) oraz polityki zagranicznej i bezpieczeństwa (III filar). (zmiana nazwy Europejska Wspólnota Gospodarcza na Wspólnota Europejska)
• Ustanowienie zasady subsydiarności, zalecającej podejmowanie działań przez Wspólnoty tylko w tych obszarach w których Traktaty przyznają im konkretne kompetencje do działania, a w pozostałym zakresie, tylko wtedy, kiedy cele tych działań nie mogą być osiągnięte przez państwa członkowskie.
• Wpisanie do prawa pierwotnego zasady proporcjonalności zgodnie z którą żaden organ wspólnotowy nie powinien podejmować działań, które nie są konieczne do osiągnięcia celów Traktatów.
• Ustanowienie obywatelstwa Unii Europejskiej i zapisanie związanych z nim praw (swobodne przemieszczanie się i przebywania na terenie wszystkich państw członkowskich, czynne i bierne prawa wyborcze w wyborach samorządowych i do Parlamentu Europejskiego, prawo do zwrócenia się do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich).
• Włączenie praw i swobód podstawowych do Traktatu oraz nadanie im rangi ogólnej zasady prawa wspólnotowego. Włączenie Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności do systemu prawnego Unii.
• Zwiększenie uprawnień Parlamentu poprzez zwiększenie obszarów w których obowiązuje procedura współdecydowania, umożliwienie wystąpienia z inicjatywą ustawodawczą, prawo do odrzucenia składu Komisji, przyznanie prawa do zaskarżania przed Trybunałem aktów prawnych które go dotyczą,
• Utworzenia Komitetu Regionów,
• Wzmocnienie egzekwowalności wyroków Trybunału,
• Przepisy dotyczące wprowadzenia Unii Gospodarczej i Walutowej. Ustalenie kryteriów udziału w Unii Walutowej.
• Przyjęcie statutu Europejskiego Banku Centralnego.
• Zestawienie listy polityk które Wspólnoty mają realizować. Nowe obszary kompetencji. Wzmocnienie polityki ochrony konsumentów, polityki rozwoju i badań, ustanowienie polityki przemysłowej Wspólnoty.
• Utworzenie Funduszu Spójności,
• Przyjęcie Protokołu Socjalnego którego celem jest umożliwienie wdrażania celów Karty Socjalnej.
• Zapis dotyczący sieci transeuropejskich.
• Ustanowienie Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bepieczeństwa (II filaru UE), wyznaczenie jej celów i środków służących jej realizacji (wymiana informacji, konsultacje, ustalanie wspólnych stanowisk, prowadzenie wspólnych akcji.
• Ustanowienie Wspólnej polityki Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych oraz ustalenie jej pola działań (polityka azylowa imigracyjna, walka z narkomanią, przestępczością międzynarodową, współpraca sądowa, współpraca policji na rzecz zwalczania terroryzmu)

1994

1 stycznia

Unia Gospodarcza i Walutowa

Rozpoczęcie II Etapu tworzenia Unii Gospodarczej i Walutowej- Powołanie Europejskiego Instytutu walutowego (European Monetary Institute)

1994

8 kwietnia

Integracja Polski ze Wspólnotami

Polska składa wniosek o członkostwo w Unii.

1994

24 kwietnia

Przyjęcie umowy o przystąpieniu do Unii Austrii, Finlandii, Norwegii i Szwecji

1994

kwiecień

1995

1 stycznia

Czwarte rozszerzenie Wspólnot

Przystąpienie do Unii Finlandii, Szwecji i Austrii

1995

Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich rozpoczyna działalność

1995

Wniosek o przyjęcie do Unii Składają Rumunia Słowacja, Łotwa, Estonia, Litwa i Bułgaria

1996

1996

grudzień

1997

2

października

Podpisanie Traktatu Amsterdamskiego zmieniającego Traktat o Unii Europejskiej, Traktatów ustanawiających Wspólnoty Europejskie oraz niektórych związanych z nimi aktów. Włączenie umowy z Schengen do Acquis Communautaire.

1998

1 stycznia

Powołanie Sądu Pierwszej Instancji

1998

1

października

Wchodzi w życie konwencja o Europolu

2001

luty

• Rozszerzenie zakresu spraw w których głosowanie w Radzie Unii Europejskiej będzie podejmowane większością głosów.
• Zmiana od dnia 1 stycznia 2005 liczby głosów przypadających na poszczególne państwa w Unii.
• Ustalenie ilości głosów przypadających w radzie Unii po przystąpieniu nowych państw.
• Zmiany w zakresie procedury powoływania Komisji i zwiększenie uprawnień jej Przewodniczącego.
• Zmiana składu Parlamentu Europejskiego w perespektywie wstąpienia nowych państw.
• Powołanie Komitetu Ochrony Socjalnej i zmiany w strukturze sądownictwa europejskiego.
• Zmiany w zakresie Wspólnej Polityki Zagranicznej i bezpieczeństwa oraz Wspólnej Polityki Sadowej w Sprawach Karnych.
• Powołanie Europejskiej Współpracy Sądowej (Eurojust)- ośrodka współpracy organów sądowych w celu walki z przestępczością.

2003

1 lutego

2004

1 maja

2004

18 czerwca

Przyjęcie Konstytucji dla Europy

W lipcu 2003 roku prace zakończył Konwent powołany dla przygotowania Konstytucji dla Europy. Po długich negocjacjach dotyczących ostatecznego kształtu Konstytucji, projekt Konstytucji został przyjęty w czerwcu 2004 r. na szczycie międzyrzadowym w Brukseli. Konstytucja wejdzie w życie po ratyfikacji przez wszystkie państwa członkowskie - niektóre z tych państw przeprowadzą w tej sprawie referenda.

Konstytucja porządkuje strukturę Unii oraz zmienia zasady podejmowania decyzji, przechodząc w stronę systemu głosowania większością. Ponadto, Konstytucja definiuje prawa i wartości wyznawane przez obywateli Unii, przekształcając tym samym dotychczasową unię gospodarczą w unię polityczną.

2004

17 października

2004

18 listopada

2005

20 luty

2005

25 kwietnia

2005

1 czerwca

2005

10 lipca

2006

8 lutego

2006

4 kwietnia

 2006

26 września

 2006

17 listopada

 2007

1 stycznia

Rozszerzenie Unii Europejskiej o 2 nowe kraje: Bułgarię i Rumunię

Przyjęcie Euro przez Słowenię

• wzmocniona rola Parlamentu Europejskiego i parlamentów krajowych
• 1 milion unijnych obywateli może zwrócić się do Komisji o podjęcie działań legislacyjnych
• doprecyzowany podział kompetencji pomiędzy UE a państwami członkowskimi
• możliwość wystąpienia z UE
• nowe zasady głosowania większością kwalifikowaną w Radzie: od 2014 r. system podwójnej większości: co najmniej 55% państw członkowskich i jednocześnie 65% populacji UE
• wprowadzenie funkcji Prezydenta UE i Wysokiego Przedstawiciela Unii ds. Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa
•  Karta Praw Podstawowych UE staje się obowiązującym aktem prawnym
• Utworzenie Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych jako nowej unijnej dyplomacji
• Unia Europejska zyskuje osobowość prawną
• Dwie nowe instytucje UE: Rada Europejska i Europejski Bank Centralny