Dzięki podpisaniu nowej umowy, osoby osiągające dochody w Wielkiej Brytanii przy rozliczeniu z polskim fiskusem dochodów osiągniętych w 2007 r. mogą już zastosować metodę wyłączenia z progresją, natomiast w przypadku dochodów uzyskanych w roku poprzednim na mocy poprzedniej umowy będzie ich niestety jeszcze obowiązywać mniej korzystna metoda proporcjonalnego odliczenia.
Spróbujmy sobie odpowiedzieć na pytanie, na czym polegają obie te metody i dlaczego pierwsza jest bardziej korzystna od drugiej?
Zgodnie z metodą proporcjonalnego odliczenia, dochód osiągnięty przez obywatela polskiego za granicą podlega opodatkowaniu zarówno w kraju, w którym został uzyskany, jak i w Polsce. Od podatku płaconego w Polsce odlicza się podatek zapłacony za granicą, jednak takie potrącenie nie może przekroczyć tej części podatku krajowego, która przypada proporcjonalnie na dochód opodatkowany za granicą.
Metoda ta nie była korzystna dla Polaków osiągających dochody na Wyspach, albowiem w Polsce kwota wolna od podatku jest dużo niższa od takiej kwoty w Wielkiej Brytanii, gdzie przekracza ona 5 tys. funtów, tj. prawie 30 tys. złotych. Dlatego podatek zapłacony w Wielkiej Brytanii był z reguły dużo niższy od tego zapłaconego w naszym kraju, co powodowało, że Polacy często musieli dopłacać rodzimemu fiskusowi spore kwoty.
Natomiast przy zastosowaniu metody wyłączenia z progresją dochody osiągnięte za granicą są zwolnione z opodatkowania w Polsce. Dochody te należy jedynie uwzględnić w zeznaniu podatkowym w celu obliczenia stawki podatkowej, która będzie miała zastosowanie do innych dochodów danej osoby, które podlegają opodatkowaniu w Polsce, o ile takie dochody zostały osiągnięte.
Należy jednak pamiętać, że wspomniane zasady odnoszą się jedynie do tych osób, których miejsce zamieszkania dla celów podatkowych znajduje się ciągle w Polsce, albowiem osoby takie podlegają w RP obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów, niezależnie od tego, w jakim kraju zostały one osiągnięte, czyli tzw. nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.
Jak natomiast ustalić, czy miejsce zamieszkania do celów podatkowych (tzw. rezydencja podatkowa) danej osoby znajduje się w Polsce?
Zgodnie, z art. 3 ust. 1a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 z poźn. zm.), polskimi rezydentami podatkowymi są osoby, które posiadają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (tzw. ośrodek interesów życiowych) lub przebywają w Polsce dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.
W przeciwieństwie do polskich rezydentów podatkowych, osoby nie posiadające w Polsce miejsca zamieszkania dla celów podatkowych, podlegają w naszym kraju tylko tzw. ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, tj. rozliczają się z polskim fiskusem jedynie z dochodów uzyskanych na terenie RP. Obywatel polski, który zgodnie ze wskazanymi powyżej przepisami nie posiada rezydencji podatkowej w kraju powinien jedynie pamiętać o aktualizacji swojego NIP.
Brytyjskie przepisy w tym zakresie są nieco bardziej skomplikowane. Na Wyspach istnieją bowiem trzy różne statusy podatkowe: zwykły rezydent (ordinarily resident), rezydent (resident) i nierezydent (non-resident). Do tej kategorii są w szczególności zaliczane osoby, które przybyły na Wyspy Brytyjskie z zamiarem pobytu przekraczającego 3 lata, zakupiły tam nieruchomość lub wynajęły ją na okres przekraczający 3 lata. Za rezydenta natomiast brytyjskie urzędy podatkowe automatycznie uznają miedzy innymi takie osoby, które przebywają na Wyspach dłużej niż 183 dni w danym roku podatkowym. W przeciwieństwie do rezydenta, nierezydentem, według brytyjskich przepisów podatkowych, jest osoba która przebywa w Wielkiej Brytanii przez okres krótszy niż 183 dni w roku podatkowym.
Zwykły rezydent oraz rezydent podlegają co do zasady nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Wielkiej Brytanii. Jednak w przypadku dochodów osiąganych ze stosunku pracy poza Wielką Brytanią przez osobę będącą jedynie rezydentem, będą one opodatkowane na Wyspach, tylko jeżeli zostaną tam wypłacone, przekazane lub sprowadzone w jakikolwiek inny sposób. Natomiast nierezydenci zapłacą na Wyspach podatek jedynie od dochodów tam osiągniętych.
Z uwagi na fakt, że status rezydenta podatkowego zarówno w Polsce jak i w Wielkiej Brytanii ustalany jest na podstawie przepisów krajowych, w pewnych sytuacjach może dojść do tak zwanego konfliktu rezydencji, czyli sytuacji, w której dana osoba będzie miała w obu państwach jednocześnie miejsce zamieszkania dla celów podatkowych. W takim wypadku należy sięgnąć do wspomnianej już umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, w której znajdują się normy pozwalające rozstrzygnąć konflikt na rzecz jednego z umawiających się państw.
Dalsze informacje na ten temat mogą Państwo znaleźć w publikacji brytyjskiego Inland Revenue dostępnej na stronie internetowej http://www.hmrc.gov.uk/pdfs/ir20.pdf.

Jeżeli mają Państwo inne pytania dotyczące polskich lub europejskich przepisów regulujących prowadzenie działalności gospodarczej, szukają Państwo informacji na temat instytucji UE i unijnych polityk sektorowych oraz zasad funkcjonowania Jednolitego Rynku, prosimy o kontakt z naszym ekspertem na adres poczty elektronicznej katarzyna_kornosz@parp.gov.pl.

Artykuł ten pochodzi z wrześniowego Biuletynu Euro Info. Zasady prenumeraty bezpłatnego biuletynu [tutaj]