W marcu 2000 roku w Lizbonie Rada Europejska wyznaczyła nowy cel strategiczny na kolejną dekadę: przekształcenie Unii Europejskiej w najbardziej konkurencyjną i dynamiczną, opartą na wiedzy gospodarkę na świecie, zdolną do zapewnienia trwałego wzrostu gospodarczego, stworzenia liczniejszych i lepszych miejsc pracy oraz zagwarantowania większej spójności społecznej. Trójkąt wiedzy, który tworzą edukacja, badania oraz innowacje, jest niezbędny do osiągnięcia tego celu, a 7.PR jest jego podstawowym instrumentem. Zgodnie ze Strategią Lizbońską Rada Europejska na posiedzeniu w Barcelonie w marcu 2002 roku uzgodniła, że wydatki ogółem na badania i rozwój technologiczny oraz innowacje w UE powinny zostać zwiększone tak, aby do 2010 roku zbliżyć się do poziomu 3% PKB. Dwie trzecie tych wydatków ma pochodzić z sektora prywatnego. Wyzwanie realizacji tego celu podejmuje 7.PR poprzez szereg nowych inicjatyw takich jak Europejskie Platformy Technologiczne (European Technology Platforms - ETP) oraz Wspólne Inicjatywy Technologiczne (Joint Technology Initiatives - JTI). 

7. Program Ramowy (2007-2013) jest największym programem finansowania badań naukowych i rozwoju technologicznego w Europie. Jego najważniejsze cele to:

• wspieranie współpracy ponadnarodowej na wszystkich płaszczyznach w całej UE;
•  zwiększenie dynamizmu, kreatywności i doskonałości europejskich badań naukowych w pionierskich dziedzinach wiedzy (naukowcy w sposób niezależny i odpowiedzialny określają główne badania w tym obszarze);
• wzmacnianie potencjału ludzkiego w zakresie badań i technologii poprzez zapewnienie lepszej edukacji i szkoleń łatwiejszego dostępu do potencjału badawczego oraz uznania dla zawodu naukowca, także poprzez znaczne zwiększenie udziału kobiet w badaniach naukowych oraz zachęcanie naukowców do mobilności i rozwijania kariery;
• zintensyfikowanie dialogu między światem nauki i społeczeństwem w Europie celem zwiększenia społecznego zaufania do nauki;
• wspieranie naukowców rozpoczynających karierę wspieranie szerokiego stosowania rezultatów i rozpowszechniania wiedzy uzyskanej w wyniku działalności badawczej, finansowanej ze środków publicznych.

Cele 7.PR będą realizowane poprzez następujące programy szczegółowe: 

• COOPERATION (Współpraca) - wspieranie ponadnarodowej współpracy naukowo-badawczej w wybranych obszarach tematycznych;
• IDEAS (Pomysły) - wspieranie badań inicjowanych przez naukowców we wszystkich dziedzinach wiedzy, realizowanych przez pojedyncze zespoły krajowe lub ponadnarodowe, 
• PEOPLE (Ludzie) - ilościowe i jakościowe wzmacnianie potencjału ludzkiego w zakresie badań i rozwoju technologicznego w Europie oraz zachęcanie do mobilności międzynarodowej i międzysektorowej; 
• CAPACITIES (Możliwości) - wspieranie kluczowych aspektów europejskiego potencjału w zakresie badań, rozwoju technologicznego i innowacji takich, jak infrastruktury badawcze, regionalne klastry badawcze, rozwój pełnego potencjału badawczego we wspólnotowych regionach konwergencji i regionach najbardziej oddalonych, badania na rzecz małych i średnich przedsiębiorstw, problemy budowy społeczeństwa opartego na wiedzy, koordynacja polityki badawczej oraz horyzontalne działania w zakresie współpracy międzynarodowej.

7 PR. będzie wspierał także bezpośrednie działania naukowe i technologiczne nienależące do obszaru badań jądrowych prowadzone przez Wspólne Centrum Badawcze (Joint Research Centre; JRC). Program uzupełnia działania prowadzone w państwach członkowskich związane z wykorzystaniem funduszy strukturalnych, w szczególności w przemyśle, rolnictwie i edukacji, dotyczące szkoleń, konkurencyjności, innowacyjności, zatrudnienia i ochrony środowiska.

Całkowity budżet 7.PR na lata 2007-2013 wynosi 50 521 mln euro. Oprócz tego przewidziano wsparcie dla działań badawczo-szkoleniowych związanych z energetyką jądrową w programie EURATOM o budżecie 2 700 mln euro.

Systemy finansowania.

Działania pośrednie wspierane w ramach 7.PR będą finansowane poprzez różne systemy finansowania określone w zaproszeniach do składania wniosków.

1. Projekty realizowane w ramach współpracy (collaborative projects) - wsparcie dla projektów badawczych prowadzonych przez konsorcja z uczestnikami z różnych państw, mających na celu stworzenie nowej wiedzy, nowych technologii, produktów, demonstracji lub wspólnych zasobów przeznaczonych na badania. Projekty mogą być również skierowane do określonych grup, np. MSP.
2. Sieci doskonałości (networks of excellence) - wsparcie wspólnego programu działań, wdrażanego przez wiele organizacji badawczych łączących swoje działania w danej dziedzinie, prowadzonych przez zespoły badawcze w ramach współpracy w dłuższym okresie.
3. Działania koordynacyjne i wspierające (coordination/support actions) - wsparcie dla działań mających na celu koordynację i wspomaganie działań i polityk badawczych (tworzenie sieci, wymiany, międzynarodowy dostęp do infrastruktur badawczych, prace studyjne, konferencje, itd.).
4. Wsparcie na rzecz badań pionierskich - wsparcie dla projektów prowadzonych przez pojedyncze, krajowe lub ponadnarodowe, zespoły badawcze. System ten będzie wykorzystywany do wspierania inicjowanych przez samych naukowców projektów badawczych przekraczających granice dzisiejszej wiedzy.
5. Wsparcie na rzecz kształcenia i rozwoju kariery naukowców ? wsparcie na rzecz kształcenia i rozwoju kariery naukowców, w szczególności wykorzystywane do realizacji działań programu Marie Curie.

Badania na rzecz określonych grup (zwłaszcza MSP); wspieranie projektów badawczych, w ramach których większa część badań i rozwoju technologicznego prowadzona jest przez wyższe uczelnie, ośrodki badawcze lub inne podmioty prawne, na korzyść określonych grup, zwłaszcza MSP lub ich stowarzyszeń. Działalność badawcza wspierana przez 7.PR powinna być zgodna z podstawowymi zasadami etycznymi, w tym z wyrażonymi w Karcie Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Opinie Europejskiej Grupy ds. Etyki w Nauce i Nowych Technologiach są i będą uwzględniane.

Artykuł ten jest pierwszym z cyklu 4 artykułów opisujących program finansowania badań naukowych i rozwoju technologicznego w Europie, w kolejnych numerach Biuletynu Euro Info zostaną zaprezentowane programy szczegółowe 7PR: Współpraca, Pomysły, Ludzie i Możliwości.

Materiał został opracowany przez Ekspertów z Krajowego Punktu Kontaktowego Programów Badawczych UE przy IPPT PAN w Warszawie i został pierwotnie opublikowany w biuletynie "Wiadomości KPK - Granty Europejskie" wydanie specjalne, listopad 2006r.; www.grantyeuropejskie.pl