Obowiązek ten dotyczy również lokali mieszkalnych stanowiących samodzielną całość techniczno-użytkową, co oznacza lokale z indywidualną instalacją centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej. Wyjątki, których ten przepis nie obejmuje, to budynki:

• przeznaczone do użytkowania w czasie nie dłuższym niż 2 lata;  
• niemieszkalne, służące gospodarce rolnej;  
• przemysłowe i gospodarcze o zapotrzebowaniu na energię nie większym niż 50 kWh/m²/rok;  
• mieszkalne, przeznaczone do użytkowania nie dłużej niż 4 miesiące w roku;
• wolno stojące o powierzchni użytkowej poniżej 50 m²;  
• podlegające ochronie zabytków i opiece nad zabytkami;
• będące miejscem kultu i wykorzystywane do działalności religijnej.    

W praktyce przekłada się to na obowiązek dołączenia do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie - kopii świadectwa charakterystyki energetycznej budynku. Natomiast zbywca budynku lub wynajmujący budynek mają obowiązek przekazać drugiej stronie umowy świadectwo charakterystyki energetycznej.  

Świadectwo energetyczne określa wielkość energii niezbędnej do zaspokojenia potrzeb związanych z użytkowaniem budynku, tj. ogrzewaniem, wentylacją/klimatyzacją, zapewnieniem ciepłej wody użytkowej, a w przypadku budynków użyteczności publicznej również potrzebnej do ich oświetlenia. Wskazuje również możliwe do realizacji roboty budowlane mogące poprawić charakterystykę energetyczną budynku.   Dokument ten jest ważny 10 lat. Należy ponownie sporządzić świadectwo, jeżeli upłynął termin jego ważności lub w wyniku przebudowy lub remontu budynku uległa zmianie jego charakterystyka energetyczna.  

Zgodnie z obecnie obowiązującą ustawą świadectwo może sporządzać osoba, która:

1. ukończyła co najmniej studia magisterskie;  
2. ma uprawnienia budowlane do projektowania w specjalności architektonicznej, konstrukcyjno-budowlanej lub instalacyjnej albo odbyła szkolenie i złożyła z wynikiem pozytywnym egzamin państwowy (za równorzędne z odbyciem szkolenia oraz złożeniem z wynikiem pozytywnym egzaminu uznaje się ukończenie, minimum rocznych, studiów podyplomowych na kierunkach: architektura, budownictwo, inżynieria środowiska, energetyka lub pokrewne);
3. ma pełną zdolność do czynności prawnych oraz nie była karana za przestępstwo przeciwko mieniu, wiarygodności dokumentów, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi ani za przestępstwo skarbowe.    

Minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej prowadzi w formie elektronicznej rejestr osób, które złożyły z wynikiem pozytywnym egzamin, oraz osób, które ukończyły studia podyplomowe.  

Zgodnie ze zmianą ustawy Prawo budowlane z dnia 16 lipca 2009 r., świadectwo charakterystyki energetycznej budynku może także sporządzać osoba, która ukończyła studia inżynierskie na kierunkach: architektura, budownictwo, inżynieria środowiska, energetyka lub pokrewnych. Świadectwo nie może być sporządzone przez osobę będącą właścicielem budynku lub lokalu.  

Powyższa nowelizacja określa również przypadki, kiedy osoba traci prawo do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej, tj. w sytuacji skazania prawomocnym wyrokiem za popełnienie przestępstwa; pozbawienia praw publicznych; ubezwłasnowolnienia; niedopełnienia obowiązków. Ustanowiono także obowiązek zawarcia umowy ubezpieczeniowej odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku z wadliwym sporządzeniem świadectwa.  

Istnieją dwa akty wykonawcze do ustawy Prawo budowlane, związane ze świadectwami charakterystyki energetycznej:

• rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 listopada 2008 r. w sprawie metodologii obliczania charakterystyki energetycznej (DzU nr 201 poz. 1240), które określa sposób sporządzania świadectw, ich wzory oraz metodologię obliczania charakterystyki energetycznej;  
• rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2008 r. w sprawie przeprowadzania szkolenia oraz egzaminu dla osób ubiegających się o uprawnienie do sporządzania świadectwa charakterystyki energetycznej (DzU nr 17 poz. 104), które określa sposób przeprowadzania i zakres programowy szkolenia oraz egzaminu dla osób ubiegających się o uprawnienie do sporządzania świadectwa charakterystyki energetycznej; warunki i wysokość odpłatności za szkolenie i postępowanie egzaminacyjne.    

Wysokość opłaty za szkolenie nie może przekraczać 70% kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, natomiast wysokość opłaty za postępowanie egzaminacyjne nie może być wyższa niż 50% kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Kwota przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia stanowi kwotę z roku poprzedzającego i ogłaszana jest przez prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Obecnie cały koszt szkolenia i egzaminu wynosi ok. 3000 zł.   Na stronie Ministerstwa Infrastruktury (www.mi.gov.pl) znajduje się wykaz uczelni z zatwierdzonym przez ministra nauki i szkolnictwa wyższego programem studiów podyplomowych uprawniających do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej.  

Barbara Smolińska

Enterprise Europe Network

Podlaska Fundacja Rozwoju Regionalnego

www.pfrr.pl

Artykuł został opublikowany w październikowym Biuletynie Euro Info 2009.