Pomysłodawcą projektu była Fundacja na rzecz Efektywnego Wykorzystania Energii z Katowic (FEWE). Program jest finansowany ze środków Funduszu na rzecz Globalnego Środowiska przy ONZ, a instytucjami wdrażającymi projekt są Krajowa Agencja Poszanowanie Energii SA oraz Fundacja na rzecz Efektywnego Wykorzystania Energii. Planowane zakończenie projektu związane z finansowaniem GEF przypadnie na koniec bieżącego roku.

Oferta PEMP skierowana do przedsiębiorców

Wraz z uruchomieniem programu PEMP przy FEWE w Katowicach zostało utworzone Centrum PEMP. Funkcjonuje ono jako stały mechanizm dostarczania informacji, wiedzy i usług na rzecz rynku energooszczędnych napędów elektrycznych. Łączy poszukujących informacji i usług z zakresu napędów energooszczędnych oraz ich dostawców, wdraża i nadzoruje projekty demonstracyjne, a także rozpoznaje istniejące i kreuje nowe mechanizmy wsparcia finansowego dla projektów dotyczących elektrycznych systemów napędowych. Centrum PEMP skupia się również na podnoszeniu świadomości użytkowników napędów elektrycznych poprzez organizowanie szkoleń, seminariów, konferencji, tworzeniu i rozpowszechnianiu standardów, np.: dobrych praktyk i norm, zachęcaniu do uczestnictwa w programach międzynarodowych.

Wdrożenia demonstracyjne i wsparcie finansowe dla projektów

Jednym z głównych zadań Centrum PEMP jest przeprowadzenie projektów demonstracyjnych i projektów pochodnych, będących następstwem projektów demonstracyjnych. Centrum PEMP wspiera finansowo wybrane projekty demonstracyjne na zasadzie nieoprocentowanej pożyczki. Po zakończeniu programu PEMP środki te będą nadal dostępne na zadania z zakresu modernizacji napędów elektrycznych, w ramach funduszu zasilanego ze środków zwracanych po wdrożeniu demonstracji (fundusz rewolwingowy) w postaci pożyczki niskooprocentowanej w stosunku do kredytu komercyjnego na inwestycje w przedsiębiorstwach.

Do realizacji projektów demonstracyjnych wybrano cztery przedsiębiorstwa z czterech sektorów gospodarki, w których istnieje duży, niezrealizowany potencjał oszczędnościowy związany z użytkowaniem energii elektrycznej w napędach elektrycznych. Są to następujące sektory: ciepłownictwo, zaopatrzenie w wodę i oczyszczanie ścieków, górnictwo i kopalnictwo oraz przetwórstwo przemysłowe.

W związku z sukcesem wdrożeń w Ciepłowni Rydułtowy Sp. z o.o. oraz Zakładzie Wodociągów i Usług Komunalnych EKOWOD w Namysłowie stwierdzono większe zainteresowanie i potrzebę wsparcia firm z sektora MSP. Stąd decyzja o skierowaniu oferty w stronę małych i średnich przedsiębiorstw, które chcą modernizować użytkowane przez siebie elektryczne systemy napędowe. W celu dotarcia do firm z tego sektora podjęto współpracę w Programie Czysty Biznes, który wspiera przedsiębiorstwa w działaniach z zakresu ochrony środowiska.

Obecnie, do końca 2008 roku, istnieje możliwość wsparcia dla kilku mniejszych projektów demonstracyjnych w sektorze MSP. Projekt musi się charakteryzować pewną innowacyjnością, np.: w zakresie wdrażanej technologii, sposobu podejścia do organizacji wyboru dostawcy (zapisy specyfikacji dotyczące efektywności energetycznej planowanych do zastosowania urządzeń). Zastosowanie najlepszej dostępnej techniki w zakresie efektywności energetycznej, w odniesieniu do napędów elektrycznych, może dotyczyć:

• instalacji silników i urządzeń przez nie napędzanych o podwyższonej sprawności gwarantowanej przez producenta,
• zastosowania w uzasadnionych przypadkach systemów regulacji i sterowania napędami typu przemiennik częstotliwości, kontroler silnika, system sterowania nadrzędnego grupą napędów,
• zastosowania w uzasadnionych przypadkach napędów z silnikami z magnesami trwałymi, np.: pomp cyrkulacyjnych małych mocy,
• monitoringu pracy napędów.

Oferowane wsparcie z programu PEMP dla przedsiębiorstwa wdrażającego projekt demonstracyjny poza finansowaniem w postaci nieoprocentowanej pożyczki obejmuje:

• pomoc w zdefiniowaniu zakresu projektu,
• wsparcie w opracowaniu specyfikacji przetargowych w części technicznej,
• pomoc w negocjacjach z wykonawcami,
• ustalanie zasad monitorowania efektów energetycznych i prowadzenie monitoringu,
• promocję projektu.

Ponadto w ramach projektu PEMP działa program rabatowy. Polega on na dopłatach dla producentów silników elektrycznych do sprzedanego silnika o podwyższonej sprawności. Program rabatowy pozwala użytkownikom napędów elektrycznych na zakup tego typu urządzeń po obniżonej cenie. W programie uczestniczą Grupa Cantoni, Siemens, Tamel.

Wsparcie techniczne i biznesowe

Usługi wsparcia technicznego i doradztwa biznesowego Centrum PEMP dotyczące projektów związanych z modernizacją elektrycznych układów napędowych mogą obejmować oceny, analizy techniczno-ekonomiczne, sporządzenie studium wykonalności oraz udzielenie pomocy merytorycznej przy przygotowaniu wniosków o pozyskanie dodatkowego finansowania inwestycji z innych instytucji wspierających projekty z zakresu ochrony środowiska.

Jedną z form analizy techniczno-ekonomicznej jest audyt energetyczny w zakresie napędów elektrycznych, który obejmuje wskazanie potencjalnych usprawnień przynoszących wymierny efekt energetyczny wraz z wyznaczeniem wskaźników ekonomicznych dla inwestycji. Wyznaczenie efektu energetycznego i ekonomicznego jest poprzedzone zbieraniem danych na temat stosowanej technologii, użytkowania energii elektrycznej w danym zakładzie, przeprowadzeniem inwentaryzacji istniejących napędów elektrycznych oraz wykonaniem podstawowych pomiarów elektrycznych, np.: prądu pobieranego przez te urządzenia. Ta część audytu musi zostać przeprowadzona przy aktywnym współudziale przedsiębiorstwa.

Opłacalność zastosowania urządzenia energooszczędnego zależy od wielu czynników, w tym od:

• ceny nowych urządzeń,
• ceny energii elektrycznej,
• różnicy sprawności przy różnych obciążeniach silnika istniejącego i energooszczędnego,
• stopnia obciążenia silnika,
• zmienności wydajności procesu np. w cyklu dobowym, która uzasadnia wprowadzenie regulacji prędkości obrotowej dla pojedynczego napędu bądź systemu sterowania dla grupy napędów (np. w układach pompowych, wentylatorowych, systemach sprężonego powietrza),
• rocznego czasu pracy urządzeń.

Dla projektów z zakresu napędów elektrycznych jako dobry wskaźnik należy uznać czas zwrotu nakładów do 3 lat.

EFEmotor

Osobom kierującym gospodarką energetyczną w przedsiębiorstwach, które chcą prowadzić samodzielne inwentaryzacje i analizy techniczno-ekonomiczne, polecamy darmowe narzędzie komputerowe - program EFEmotor - przygotowany i rozpowszechniany przez FEWE. Należy go traktować jako narzędzie wspomagające gospodarowanie silnikami elektrycznymi w przedsiębiorstwie i ułatwiające działania zmierzające do zmniejszenia zużycia i kosztów energii elektrycznej w napędach. Program EFEmotor przeznaczony jest do:

• prowadzenia inwentaryzacji silników elektrycznych pracujących w przedsiębiorstwie,
• szacowania sprawności i stopnia wykorzystania poszczególnych silników,
• wspomagania podejmowania decyzji przy zakupie nowych silników (zasadność wyboru modeli energooszczędnych),
• wspomagania podejmowania decyzji przy kierowaniu do naprawy silników uszkodzonych (zasadność zakupu nowego silnika zamiast naprawy uszkodzonego),
• prowadzenia analiz dotyczących zużycia i kosztów energii w grupach urządzeń (zakłady, oddziały, poszczególne maszyny, silniki określonych wielkości, wieku, stopnia wykorzystania etc.),
• znajdowania zamienników (zarówno z katalogu nowych silników, jak i silników znajdujący się w magazynie użytkownika).

Program można pobrać ze strony internetowej www.efemotor.pemp.pl. Zainteresowanym oferujemy wsparcie merytoryczne i szkolenia z zakresu obsługi programu.

Upowszechnianie informacji o napędach energooszczędnych

Centrum PEMP koncentruje się na upowszechnianiu informacji na temat energooszczędnych układów napędowych, aby zachęcić wszystkich potencjalnych użytkowników końcowych - nie tylko tych uczestniczących bezpośrednio w projektach PEMP - do wykorzystania w ramach swoich przedsięwzięć przemysłowych koncepcji wynikających z programu. Główną platformą do kontaktu z użytkownikami napędów elektrycznych jest strona internetowa Polskiego Programu Efektywnego Wykorzystania Energii w Napędach Elektrycznych - www.pemp.pl . Portal zawiera m.in.:

• informacje techniczne, dane nt. sprawności silników elektrycznych, ekoprojektowanie w silnikach,
• narzędzia komputerowe potrzebne do doboru urządzeń, oceny efektywności energetycznej i ekonomicznej przedsięwzięć,
• szczegółowe informacje o programie rabatowym PEMP,
• dobre przykłady rozwiązań oszczędzających energię elektryczną w systemach napędowych,
• projekty demonstracyjne w programie PEMP,
• wydawnictwa PEMP: biuletyn, artykuły prasowe, broszury.

Ponadto w ramach programu PEMP organizowane są kursy, warsztaty, konferencje. Informacje na ten temat można znaleźć na stronie projektu w zakładce Nadchodzące wydarzenia. Dla przedsiębiorców godne uwagi mogą być ogólnodostępne, darmowe warsztaty odbywające się cyklicznie pt.: Poprawa efektywności układów napędowych z silnikami elektrycznymi - sposób na obniżenie kosztów działalności.

Centrum PEMP jest również punktem kontaktowym projektu Komisji Europejskiej - Motor Challenge Programme. Program ten ma na celu zachęcenie przedsiębiorstw przemysłowych do poprawy efektywności energetycznej w użytkowanych przez nie napędach elektrycznych. Projekt ma charakter prestiżowy, nie wiąże się z żadnymi profitami finansowymi, ale daje zainteresowanym uczestnictwem przedsiębiorcom nowe możliwości marketingowe i wiele narzędzi merytorycznych dla zarządzania elektrycznymi układami napędowymi.

Inne źródła finansowania projektów inwestycyjnych w przedsiębiorstwach

Programy pomocowe finansowane z funduszy europejskich w latach 2007-2013 Pomoc finansowa z funduszy europejskich, z której Polska będzie korzystała w latach 2007-2013, jest przyznawana w ramach poszczególnych programów pomocowych, tzw. programów operacyjnych, np.: Programu Infrastruktura i Środowisko, Programu Innowacyjna Gospodarka, które stanowią narzędzia realizacji Narodowej Strategii Spójności. Dotyczą one realizacji dużych projektów, w których minimalna wartość inwestycji musi przekraczać 10 mln, 20 mln złotych.

Ponadto każde województwo ma własny regionalny program operacyjny, w ramach którego o dotacje Unii Europejskiej mogą się ubiegać podmioty z danego województwa i głównie tu przedsiębiorcy powinni szukać możliwości zdobycia dodatkowego finansowania. Zazwyczaj środki na projekty związane z modernizacją infrastruktury technicznej, ochroną środowiska rozdzielane są w ramach priorytetów dotyczących wzrostu konkurencyjności przedsiębiorstw, dostosowania MSP do wymogów wynikających z prawa krajowego i wspólnotowego w zakresie ochrony środowiska, zwiększania efektywności energetycznej. Środki przekazywane są zawsze na zasadzie dotacji, której maksymalna wysokość w zależności od wyznaczonych kryteriów może wynosić 40, 50, a nawet 85%. Należy pamiętać, że środki finansowe w ramach programów operacyjnych są przekazywane na zasadzie refundacji poniesionych wcześniej wydatków.

Środki Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

NFOSiGW proponuje środki na inwestycje związane z ponoszeniem efektywności energetycznej przedsiębiorstw w ramach Programu priorytetowego nr 4. Ochrona powietrza; działanie 4.4. Zastosowanie technologii zapewniających czystszą i energooszczędną produkcję. Są to pożyczki w minimalnej wysokości 2 mln zł, z atrakcyjnym oprocentowaniem i możliwością częściowego ich umorzenia. Wysokość pożyczki może wynieść do 80% kosztów kwalifikowanych, natomiast wartość umorzenia do 30% wykorzystanej kwoty pożyczki przy spełnieniu wymaganych warunków.

Środki wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej na przykładzie WFOŚiGW w Katowicach

WFOŚiGW w Katowicach udziela wsparcia przedsiębiorcom realizującym projekty z zakresu ochrony środowiska w formie pożyczki do 75% kosztów kwalifikowanych, z możliwością częściowego umorzenia. Obecnie oprocentowanie pożyczek tego typu kształtuje się na poziomie 3% w skali roku. W zakresie podnoszenia efektywności energetycznej i ograniczania strat energii finansuje się zadania z zakresu wdrażania projektów nowoczesnych, efektywnych i przyjaznych środowisku układów technologicznych, przesyłu i użytkowania energii oraz termoizolacji budynków.

Program PEMP

W ramach programu PEMP możliwe jest wsparcie dla przedsiębiorstwa w zakresie przygotowania wniosku do krajowych funduszy ochrony środowiska na zadanie obejmujące modernizację układów napędowych.

Tomasz Zieliński

Fundacja na rzecz Efektywnego Wykorzystania Energii





Artykuł pochodzi z wrześniowego Biuletynu Euro Info 2008.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Fundacja na rzecz Efektywnego Wykorzystania Energii (FEWE) powstała w 1990 roku jako organizacja niezależna, pozarządowa i nietworząca zysku. Podjęliśmy misję promocji zrównoważonego gospodarowania energią.

Oprócz tematyki związanej z napędami elektrycznymi w zakres naszej działalności wchodzą:

-        audyt energetyczny,

-        promocja odnawialnych źródeł energii,

-        planowanie energetyczne w miastach i gminach,

-        zarządzanie energią,

-        koncepcje, studia wykonalności, przygotowanie inżynierii finansowania wraz ze wsparciem w zakresie pozyskania środków zewnętrznych na inwestycje,

-        doradztwo i szkolenia.

Zapraszamy do współpracy.

Kontakt:

Fundacja na rzecz Efektywnego Wykorzystania Energii

ul. Rymera 3/4

40-048 Katowice

tel./faks: (032) 203 51 14

e-mail: office@fewe.pl; biuro@pemp.pl

www.fewe.pl

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------


Inne serwisy FEWE:

www.oze.info.pl - odnawialne źródła energii

www.eplan.info.pl - planowanie energetyczne

www.eis.slask.pl - zarządzanie energią i środowiskiem

www.topten.info.pl - najbardziej efektywne energetycznie urządzenia powszechnego użytku