Chcielibyśmy w tym artykule zwrócić uwagę czytelników Biuletynu Euro Info - polskich przedsiębiorców, na Inicjatywę EUREKA i II polsko-izraelski konkurs na projekty badawczo-rozwojowe. Mamy nadzieję, że te programy otworzą nowe możliwości współpracy z partnerami zagranicznymi i staną się szansą na uzyskanie wsparcia finansowego na realizację projektów mogących zaowocować innowacją, która podbije rynek.

Inicjatywa EUREKA

Celem powołanej w 1985 r. Inicjatywy EUREKA jest unowocześnianie przemysłu europejskiego oraz zwiększanie jego produktywności i konkurencyjności. Rządy państw członkowskich zobowiązały się więc do promowania i wspierania współpracy ponad granicami pomiędzy partnerami przemysłowymi i instytutami badawczymi realizującymi wspólne przedsięwzięcia - projekty EUREKI.

Podstawowym dokumentem Inicjatywy EUREKA jest Hanowerska Deklaracja Zasad. Zgodnie z nią administracje krajów członkowskich Inicjatywy wspierają partnerów realizujących międzynarodowe przedsięwzięcia, które zostały uznane za ważne dla gospodarki europejskiej i dla rynków poszczególnych państw członkowskich. Partnerzy uzyskujący wsparcie angażują także własne środki, a po skończonym projekcie dzielą pomiędzy siebie komercyjne korzyści z osiągniętych rezultatów.

Polska uzyskała pełne członkostwo w Inicjatywie EUREKA w 1995 r., akceptując zbiór zasad określonych w deklaracji hanowerskiej i jednocześnie przyjmując międzynarodowe standardy prawne w dziedzinie ochrony własności intelektualnej i przemysłowej.

Od 31 października 2007 r., na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju (DzU nr 115, poz. 789) Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego uczynił Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR, dalej też Centrum) instytucją odpowiedzialną za prowadzenie całości działań związanych z udziałem polskich partnerów w Inicjatywie EUREKA oraz z udziałem Polski w programie Eurostars[i].

Podstawowym kryterium nadania projektowi statusu projektu EUREKI jest jego innowacyjność, realna perspektywa na opracowanie i podjęcie produkcji nowego wyrobu, wdrożenie nowej technologii lub usługi i szansa na komercyjną sprzedaż rynkową rezultatów projektu.

Projekty realizowane w ramach programu powinny mieć następujące cechy:

• być ukierunkowane rynkowo;
• mieć cywilny cel ibyć nakierowane na rozwój nowego produktu, procesu lub usługi;
• być realizowane we współpracy co najmniej dwóch podmiotów z dwóch różnych krajów członkowskich Inicjatywy EUREKA.

 Konsorcja projektowe tworzone są oddolnie. Po uzyskaniu wsparcia każdy podmiot jest dofinansowany przez swój macierzysty kraj, zgodnie z obowiązującymi w nim zasadami. Współpraca partnerów w ramach Inicjatywy EUREKA może być realizowana w formach:

• projektów indywidualnych,
• projektów typu umbrella - ich tematyka jest definiowana przez odpowiednie rady sterujące[ii],
• projektów typu cluster - definiowanych i zarządzanych przez grupy firm.

 Narodowe Centrum Badań i Rozwoju dofinansowuje udział polskich podmiotów w projektach EUREKA na podstawie:

• art. 5 pkt 7 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (DzU nr 96, poz. 615 z późn. zm.),
• art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 30kwietnia 2010 r. o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju (DzU nr 96, poz. 616, z późn. zm.),
• rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 28 października 2010 r. w sprawie warunków i trybu udzielania pomocy publicznej i pomocy de minimis za pośrednictwem Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (DzU nr 215, poz. 1411).

 W ramach Inicjatywy, firmy prowadzące działalność badawczo-rozwojową, przedsiębiorstwa oraz jednostki naukowe, mogą uzyskać finansowanie ze środków krajowych na podstawie wniosków, które można składać przez cały rok.

Zasady dofinansowania projektów przez NCBiR

Wniosek o dofinansowanie udziału w realizacji projektu międzynarodowego w ramach Inicjatywy Eureka mogą złożyć:

a) mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa (spełniające kryteria określone w załączniku I do rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i88 Traktatu, Dz. Urz. UE L 214 z 9.08.2008), a także duże przedsiębiorstwa (niespełniające ww. kryteriów), mające siedzibę na terenie Rzeczypospolitej Polskiej,

b) jednostki naukowe w rozumieniu art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. ozasadach finansowania nauki (DzU nr 96 poz. 615 z późn. zm.).

 Jeżeli wnioskodawcy lub podmioty wchodzące w skład podmiotów realizujących projekt są przedsiębiorcami w rozumieniu § 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 28 października 2010 r. w sprawie warunków i trybu udzielania pomocy publicznej i pomocy de minimis za pośrednictwem NCBiR (DzU nr 215 poz. 1411) i nie spełniają kryteriów organizacji badawczej określonych w art. 30 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych) (Dz. Urz. UE L 214 z 09.08.2008), to warunki i tryb udzielenia im dofinansowania podlegają przepisom dotyczącym pomocy publicznej, w szczególności przepisom rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 28 października 2010 r. w sprawie warunków i trybu udzielania pomocy publicznej i pomocy de minimis za pośrednictwem Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (DzU nr 215 poz. 1411).

Przedmiotem dofinansowania są koszty realizacji zadań międzynarodowego projektu wykonywanych przez polskich partnerów. Dofinansowanie przyznawane jest przez Centrum na badania przemysłowe oraz prace rozwojowe.

Dla jednostki naukowej niepodlegającej przepisom dotyczącym pomocy publicznej poziom dofinansowania z NCBiR może wynosić 100% planowanych kosztów realizacji projektu określonych we wniosku krajowym. Pomoc publiczna jest udzielana przedsiębiorstwu pod warunkiem złożenia wniosku o udzielenie pomocy przed rozpoczęciem wykonywania projektu.

Maksymalny poziom dofinansowania udzielany przedsiębiorstwu jest określony zgodnie z rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 28 października 2010 r. w sprawie warunków i trybu udzielania pomocy publicznej i pomocy de minimis za pośrednictwem NCBiR (DzU nr 215, poz. 1411) i przedstawiony w poniższej tabeli:

Warunki zwiększenia dofinansowania dla przedsiębiorstw z poziomu podstawowego do progów maksymalnych określone są w przepisach rozdziału 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 28 października 2010 r. w sprawie warunków i trybu udzielania pomocy publicznej i pomocy de minimis za pośrednictwem NCBiR (DzU nr 215, poz. 1411). Zwiększenie intensywności pomocy publicznej musi zostać uzasadnione przez wnioskodawcę we wniosku o dofinansowanie projektu. 

Projekt wnioskodawcy, któremu Centrum w związku z realizacją projektu udzieli pomocy publicznej, musi spełniać łącznie następujące warunki:

• projekt musi mieć charakter innowacyjny,
• istnieje zapotrzebowanie na wyniki projektu,
• proponowane rozwiązania są porównywalne z dotychczasowymi rozwiązaniami technicznymi, technologicznymi i organizacyjnymi lub lepsze od nich,
• możliwość wykonania projektu nie budzi wątpliwości, a osiągnięcie przewidywanego wyniku jest efektywne ekonomicznie,
• planowane koszty są zasadne biorąc pod uwagę przedmiot i zakres badań przemysłowych i prac rozwojowych,.

 Kontakt w Narodowym Centrum Badań i Rozwoju:

Iwona Jędrzejczak

Krajowy Koordynator EUREKA!

tel.: +48 22 244 28 58

faks: +48 22 201 34 08

tel. kom.: +48 785 66 20 13

e-mail: i.jedrzejczak@ncbir.pl

II polsko-izraelski konkurs na projekty badawczo-rozwojowe

W związku z odczuwalną potrzebą zintensyfikowania polsko-izraelskiej współpracy w dziedzinie badań i rozwoju Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR) oraz Centrum Badań i Rozwoju na rzecz Przemysłu Izraela (The Israeli Industry Center for R&D, MATIMOP) podpisały w lipcu 2010 r. porozumienie o promocji współpracy w obszarze badań przemysłowych i prac rozwojowych. Porozumienie to pozwala na podejmowanie wspólnych przedsięwzięć przez obie instytucje.

Bazując na tym dokumencie, w sierpniu 2010 r. ogłoszono I konkurs na projekty badawczo-rozwojowe, w ramach którego wnioski międzynarodowe złożyło 8 polsko-izraelskich konsorcjów. Obecnie trwa procedura wydawania ostatecznych decyzji w sprawie przyznania dofinansowania najlepszym projektom biorącym udział w konkursie.

Biorąc pod uwagę zainteresowanie potencjalnych wnioskodawców z obu państw, podjęto decyzję o uruchomieniu II polsko-izraelskiego konkursu. Ogłoszenie konkursu przez przedstawicieli NCBiR i MATIMOP miało miejsce podczas targów Technology 2011, odbywających się w czerwcu 2011 r. w Tel Awiwie.

Projekty zgłaszane do konkursu mogą mieć dowolną tematykę. Konieczne jest jednak, by charakteryzowały się innowacyjnością oraz wartością dodaną wynikającą ze współpracy uczestników z obu państw. W wyniku zrealizowanych projektów w ramach konkursu powinny powstać innowacyjne produkty oraz rozwiązania technologiczne, które mają realne szanse na komercjalizację oraz mają potencjał rynkowy dla Polski, Izraela, a także dla Europy. Obecna edycja konkursu jest realizowana zgodnie z warunkami obowiązującymi też w Inicjatywie EUREKA, a NCBiR i MATIMOP pomogą w uzyskaniu statusu EUREKI[iii] dla wyłonionych w konkursie projektów.

Konsorcjum realizujące projekt w ramach II konkursu polsko-izraelskiego musi obejmcować przynajmniej jedno małe lub średnie przedsiębiorstwo z siedzibą na terenie Polski oraz jedno małe lub średnie przedsiębiorstwo z Izraela. W roli partnera mogą występować polskie wyższe uczelnie, instytuty naukowo-badawcze oraz inni przedsiębiorcy. Liderem konsorcjum projektowego musi być małe lub średnie przedsiębiorstwo z Polski albo małe lub średnie przedsiębiorstwo z Izraela.

Nabór wniosków w II konkursie trwa od 1 lipca do 10 października 2011 r. W tym okresie liderzy polsko-izraelskich konsorcjów projektowych składają w imieniu całego konsorcjum wspólny międzynarodowy wniosek na formularzu aplikacyjnym obowiązującym w Inicjatywie EUREKA (EUREKA Project Form). Wnioski te są oceniane przez ekspertów z Polski i Izraela. Następnie, na podstawie tej oceny, wnioskodawcy wybranych projektów zostaną zaproszeni do składania krajowych wniosków o dofinansowanie, które również będą podlegać ocenie. Ostateczna decyzja o przyznaniu bądź odmowie dofinansowania będzie podejmowana wspólnie przez NCBiR i MATIMOP.

Projekty wyłonione w konkursie otrzymają dofinansowanie z przeznaczonych na ten cel środków narodowych będących w dyspozycji NCBiR i OCS (Office of the Chief Scientist of the Ministry of Industry & Trade and Labor w Izraelu). NCBiR będzie przekazywało środki finansowe polskim wykonawcom na podstawie umowy o wykonanie i finansowanie projektu. Umowa taka będzie podpisywana odrębnie z każdym polskim partnerem uczestniczącym w projekcie, który zostanie ostatecznie wyłoniony do otrzymania dofinansowania.

Polscy wykonawcy mogą ubiegać się o dofinansowanie badań przemysłowych i prac rozwojowych. Maksymalny poziom dofinansowania udzielonego polskiemu wykonawcy otrzymującemu środki z NCBiR zależy od typu wnioskodawcy i rodzaju wykonywanych badań. Nie został określony całkowity maksymalny budżet konkursu, nie ma także kwotowego limitu dofinansowania dla pojedynczego podmiotu bądź projektu. Takie podejście pozwala wnioskodawcom na określenie swoich potrzeb zgodnie z wymogami projektu. Przedstawiony we wniosku o dofinansowanie kosztorys projektu wraz z uzasadnieniem będzie przedmiotem oceny przeprowadzonej przez niezależnych ekspertów krajowych.

Szczegółowe informacje na temat harmonogramu i procedury konkursu, a także zasad otrzymania dofinansowania, są dostępne w ogłoszeniu o konkursie zamieszczonym na stronie internetowej NCBiR (www.ncbir.pl).

Kontakt w Narodowym Centrum Badań i Rozwoju:

Hanna Sroczyńska

tel.: +48 22 244 28 58

faks: +48 22 201 34 08

tel. kom.: +48 785 66 14 73

e-mail: h.sroczynska@ncbir.pl

Przypisy:

[i] Więcej informacji o programie Eurostars na stronie internetowej www.een.org.pl/innowacje.html

[ii] Tematy projektów i wykaz grup są podane na stronie internetowej EUREKI: www.eurekanetwork.org 

[iii] Status EUREKI jest przyznawany wybranym projektom przez Grupę Wysokiego Szczebla, która jest podstawowym organem decyzyjnym Inicjatywy EUREKA. Przyjęcie statusu EUREKI oznacza, że kraje członkowskie EUREKI mają obowiązek wspierania partnerów zgodnie z narodowymi procedurami, zaś organa Inicjatywy mają obowiązek monitoringu etapów realizacji projektu do jego zakończenia.