Aby zmniejszyć dystans innowacyjny w stosunku do rozwiniętych gospodarek europejskich, nasz kraj podejmuje wiele działań służących zwiększeniu innowacyjności polskiej gospodarki.  

Narzędziem wspierającym rozwój innowacyjności gospodarki w Polsce jest Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (PO IG). Ze środków tego programu wydano już ponad milion złotych. PO IG stawia sobie za cel dynamiczny rozwój gospodarczy oraz tworzenie nowych miejsc pracy poprzez wdrażanie innowacji oraz nowoczesnych technologii. Jest on skierowany do przedsiębiorstw, instytucji otoczenia biznesu i ich sieci, jednostek naukowo-badawczych świadczących usługi na rzecz przedsiębiorstw oraz do jednostek administracji centralnej. Program składa się z ośmiu osi priorytetowych, których zadaniem jest wspieranie innowacyjności oraz działań, które ją wspomagają.  

Poziom wykorzystania PO IG zaplanowany na lata 2007-13 przewiduje 9,71 mld euro dofinansowania na innowacyjne projekty, z czego 8,25 mld euro (34,34 mld złotych wg średniego kursu Europejskiego Banku Centralnego: 1 euro= 4,1635 zł na dzień 27.11.2009 r.) pochodzi z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR). Według danych z dnia 18 grudnia 2009 roku instytucja zarządzająca PO IG zatwierdziła 3563 projekty na kwotę 20,22 mld zł. Stanowi to 52,26% alokacji z EFRR. Do wydania z całkowitej alokacji PO IG pozostała jeszcze połowa środków, czyli ponad 20 mld zł (przeliczając według kursu z 27.11.2009 r.).     

Aż 70% środków z PO IG jest przeznaczonych na dofinansowanie projektów z sektora przedsiębiorstw. Jest on sektorem strategicznym dla polskiej gospodarki, gdyż dostarcza 50% PKB. Wsparcie tych projektów przyczyni się do rozwoju gospodarczego oraz wpłynie na tworzenie nowych miejsc pracy. W początkowej fazie realizacji PO IG stosunkowo niewiele przedsiębiorstw było zainteresowanych aplikowaniem po unijne dotacje na innowacyjność. Głównymi czynnikami zniechęcającymi firmy były zbyt wygórowane kryteria, które faworyzowały duże przedsiębiorstwa, a od małych i średnich wymagały dostosowania, którego koszt wynosił około 100 tys. zł. Ponadto małym i średnim przedsiębiorcom trudno było opracować projekt o minimalnej wartości 8 mln zł, który mogliby wdrożyć we własnej firmie. W efekcie z pierwszego konkursu w ramach działania 4.4 PO IG do 22 lipca 2008 roku skorzystało 70 przedsiębiorców, a wartość udzielonych dotacji wyniosła 300 mln zł, na 1 mld zł alokacji[1].   

Ułatwienia 

Ministerstwo Rozwoju Regionalnego w celu ułatwienia aplikowania o dotacje unijne kilkakrotnie zmieniało kryteria merytoryczne oceny projektu (ostatnia zmiana: 1.12.2009 r.). Jednak, jak podkreśla Iwona Jaraczewska z Punktu Konsultacyjnego przy Toruńskiej Agencji Rozwoju Regionalnego, zmiany te wcale nie ułatwiły sięgania po środki z PO IG, a w przypadku małych i średnich przedsiębiorstw jeszcze podniosły poprzeczkę.   

Mimo to od początku działania programu dokonano wielu zmian, które znacząco ułatwiły proces ubiegania się o dotacje. Tu trzeba przede wszystkim wskazać udostępnienie generatora wniosków on-line oraz możliwość składania elektronicznego wniosku o płatność. Ponadto wniosek składa się już w jednym, a nie w dwóch egzemplarzach. Od grudnia 2008 roku można także dokonywać poprawek w złożonym wniosku, a na etapie składania dokumentów nie wymaga się zaświadczeń z ZUS i urzędu skarbowego ani promesy bankowej. Dodatkowo w przypadku działań 1.4 i 4.1 kompetencje w zakresie oceny formalnej przekazano regionalnym instytucjom finansującym.  

W przypadku działania 4.5 (Wsparcie inwestycji o dużym znaczeniu dla gospodarki) Ministerstwo Gospodarki przygotowało nowelizację rozporządzenia w sprawie udzielania pomocy finansowej, by zachęcić inwestorów do korzystania z dotacji. Nowelizacja przewiduje zmniejszenie liczby wymaganych nowo utworzonych miejsc pracy z 200 do 150. Ten zapis szczególnie odstraszał przedsiębiorców ze względu na panujący kryzys. Ponadto doprecyzowano definicję „nowych miejsc" pracy oraz wyraźnie zaznaczono, że przedsiębiorca może ubiegać się o dofinansowania do zatrudnienia bądź do inwestycji. Dokument został skierowany do konsultacji międzyresortowych.

Wydatkowanie w priorytetach

Do 18 grudnia 2009 r. podpisano 2466 umów, których wartość dofinansowania wynosi 15,05 mld zł, co stanowi niespełna 40% alokacji z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Wypłacono także zaliczki na projekty w wysokości 748,5 mld zł. Instytucja zarządzająca, czyli minister właściwy ds. rozwoju regionalnego, zatwierdziła ogólnie 3097 projektów na kwotę 20,22 mld zł, co stanowi niecałe 50% alokacji. W Komisji Europejskiej poświadczono wydatki w kwocie 1077,8 mld zł.  

Do 18 grudnia 2009 r. w ramach PO IG było realizowanych 131 projektów kluczowych (112 z listy podstawowej oraz 19 z listy rezerwowej), z tego podpisano 114 umów wstępnych oraz 72 umowy o dofinansowanie.  

W ramach pierwszego priorytetu - Badania i rozwój nowych technologii - zawarto 366 umów, a wnioskowane dofinansowanie wyniosło 2793 mln złotych. Dofinansowanie do priorytetu drugiego - Infrastruktura sfery B+R - wyniosło do tej pory 3780 mln zł, zawarto 80 umów. W priorytecie trzecim - Kapitał dla innowacji - zawarto 57 umów, a kwota wnioskowanego dofinansowania wyniosła 9750 mln zł. Najwięcej umów, bo 512, zawarto w ramach działań priorytetu czwartego - Inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia. Jednocześnie na to działanie jest przewidziana największa alokacja w programie, bo aż 12 137 mln zł, z czego do tej pory rozdysponowano 4228 mln zł, co stanowi 34% alokacji. W priorytecie piątym - Dyfuzja innowacji - udzielono dofinansowania na kwotę 519 mln zł, stanowi to 36% alokacji na działanie. W priorytecie szóstym - Polska gospodarka na rynku międzynarodowym - zawarto 351 umów, których wartość dofinansowania wyniosła 244 mln zł, stanowi to jednak tylko 16% środków przeznaczonych na działanie.  

Największym zainteresowaniem cieszył się dotąd priorytet siódmy - Społeczeństwo informacyjne - budowa elektronicznej administracji - w ramach tego priorytetu rozdysponowano ponad 90% przeznaczonych na niego środków. Inaczej jest w przypadku priorytetu ósmego - Społeczeństwo informacyjne - zwiększenie innowacyjności gospodarki - mimo że w ramach tego działania zawarto najwięcej umów w porównaniu z innymi priorytetami w PO IG, bo aż 971, to kwota wnioskowanego dofinansowania wyniosła 519 mln zł w stosunku do przewidzianej alokacji 5010 mln zł. Podobnie niskim stopniem wykorzystania alokacji cechuje się ostatni priorytet PO IG - Pomoc techniczna - z alokacji 1166 mln zł wnioskowane dofinansowanie wyniosło 143 mln zł, przy 37 zawartych umowach.  

Jest już gotowy harmonogram naboru wniosków w ramach PO IG na rok 2010. Pierwsze nabory będą ogłaszane już w lutym bieżącego roku, warto więc regularnie zaglądać na witryny internetowe instytucji wdrążających właściwych dla danego poddziałania.  

Poniżej do pobrania harmonogram naboru wniosków PO IG 2010

Joanna Bunikowska Enterprise Europe Network Toruńska Agencja Rozwoju Regionalnego SA

e-mail: bunikowska@tarr.org.pl  

Na podstawie:

• Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013, Ministerstwo Rozwoju Regionalnego;
• Szczegółowego opisu priorytetów Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013. 
• Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia na lata 2007-2013, Ministerstwo Rozwoju Regionalnego;
• www.poig.gov.pl
• www.gazetaprawna/fundusze
• www.parp.gov.pl
• www.opi.org.pl     

Przypisy:

[1] „Małe i średnie firmy nie sięgają po dotacje na innowacyjność", http://biznes.gazetaprawna.pl, 22.07.2008 r.

[2] Stan z 18.12.2009 r.

Artykuł pochodzi z lutowego Biuletynu Euro Info 2010.

Jeżeli zainteresował Cię ten artykuł i jesteś przedsiębiorcą, to zapraszamy do bezpłatnej prenumeraty Biuletynu Euro Info.