PARP | Wspieramy e-Biznes | Portal Innowacji | Akademia PARP | KSU | EEN | Promocja Postaw Proinnowacyjnych | Inwestycja w kadry | Pozostałe portale
45 na plus
Inwestycja w kadry 3
Szkolenia środowisko
CIP
Firmy rodzinne
Powiązania kooperacyjne
Telepraca
BKL
Zamówienia publiczne
Planowanie strategiczne
E-punkt
Instrument Szybkiego Reagowania
Aktywny emeryt
Partnerstwo Publiczno-Prywatne
O nas | Kontakt | Mapa strony | English version

Ułatwienia:

Forum

Najnowsze wpisy:


zobacz wszystkie

Gdzie jesteś > Prawo > Ochrona konkurencji i kon... > Odpowiedzialność produc...

Odpowiedzialność producentów za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny

2005-12-13 przez Ilona Paździor

Z dneim 1 lipca 2000 r. do polskiego kodeksu cywilnego zostały włączone nowe regulacje inspirowane przepisami prawa europejskiego. Są to artykuły 4491-44911 dotyczące odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny. Ich znajomość może się okazać istotna dla polskich przedsiębiorców produkujących towary dla szerokiego kręgu odbiorców (konsumentów), nie tylko w Polsce, ale i na eksport.

W związku z ujednolicaniem prawa ochrony konsumentów na poziomie europejskim przepisy o odpowiedzialności za produkt niebezpieczny istnieją we wszystkich krajach UE, a także w Szwajcarii, USA i Japonii. Powoli stają się one swoistym standardem, służącym szybkiemu i pełnemu naprawieniu szkód doznanych przez konsumentów w wyniku używania rzeczy dostępnych w obrocie masowym.

Zgodnie z polskimi przepisami, za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny odpowiada producent lub inne osoby mające istotny wpływ na pojawienie się produktu w obrocie. Należą do nich importer, osoba podająca się za importera poprzez umieszczenie swojego oznaczenia na produkcie oraz wytwórca materiałów i części składowych, z których produkt finalny został wytworzony. Sprzedawca produktu również może zostać pociągnięty do odpowiedzialności, ale jedynie w przypadkach szczególnych, jeżeli nie można stwierdzić, kto jest producentem.

Nie należy mylić odpowiedzialności za szkody wyrządzone przez produkt niebezpieczny z odpowiedzialnością z tytułu rękojmi i gwarancji. Odpowiedzialność z tych tytułów jest odpowiedzialnością za wadę towaru. Produkt który jest wadliwy, nie zawsze musi być niebezpieczny, a nawet jeżeli takim jest, nie musi wywołać szkody. Dopiero powstanie uszczerbku w majątku lub na zdrowiu konsumenta pozwala mu na dochodzenie odszkodowania na podstawie przepisów o odpowiedzialności za produkt niebezpieczny. Odszkodowanie z tego tytułu nie obejmuje nigdy uszkodzenia samego produktu ani braku korzyści z jego wykorzystania.

Dochodzący odszkodowania od producenta musi w sądzie udowodnić istnienie szkody, związek pomiędzy szkodą a produktem oraz niebezpieczny charakter produktu. To, czy produkt jest niebezpieczny, ocenia się na podstawie definicji zawartej w art. 4491 Kodeksu cywilnego biorąc pod uwagę takie czynniki jak: sposób prezentowania produktu na rynku i podane konsumentowi o nim informacje. Zasadniczym kryterium oceny są jednak oczekiwania "przeciętnego konsumenta".

Fakt, że produkt jest niebezpieczny może wynikać z jego wadliwości (wady konstrukcyjnej i produkcyjnej) lub faktu, że konsument nie miał dostatecznych wiadomości jego użytkowaniu. Orzecznictwo dostarcza wiele przykładów produktów niebezpiecznych: ciastko ze szpilką, wybuchający telewizor, kredki pokryte toksycznym lakierem itp.

W niektórych przypadkach osoba odpowiedzialna za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny może uniknąć odpowiedzialności wykazując że:

  • produktu nie wprowadziła do obrotu,
  • wprowadzenie do obrotu nastąpiło poza zakresem jej działalności,
  • właściwości niebezpieczne produktu pojawiły się po jego pierwszej komercjalizacji, nie można było przewidzieć właściwości produktu uwzględniając stan nauki techniki w chwili jego wprowadzenia do obrotu,
  • właściwości produktu wynikały z zastosowania przepisów prawa.

Dodatkowe możliwości obrony ma wytwórca materiałów lub części składowych rzeczy. Od odpowiedzialności uwalnia go wykazanie, że przyczyną nabycia przez produkt finalny cech rzeczy niebezpiecznej był wyłącznie montaż lub wskazówka producenta. Sprzedawca nie odpowiada, gdy wskaże producenta, importera lub osobę od której sam nabył produkt.

Warto zaznaczyć tu, że samo spełnienie przez produkt wymagań związanych z naniesieniem znaku CE nie wystarczy do uwolnienia  producenta od odpowiedzialności za szkodę powstałą w wyniku używania tego produktu. Fakt spełnienia określonych procedur w fazie produkcji również nie wystarcza aby zdjąć z niego odpowiedzialność.

Głównym celem wprowadzenia przepisów dotyczących odpowiedzialności za produkt niebezpieczny, zarówno w Polsce jak i innych krajach Europy, było zapewnienie poszkodowanym odszkodowania w możliwie wszystkich przypadkach zaistnienia szkody. Dotyczy to przede wszystkim szkód na osobie, polegających na doznaniu uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia. W przypadku szkód na mieniu odszkodowanie należy się tylko w przypadku, gdy szkoda jest większa niż 500 Euro, a rzecz zniszczona lub uszkodzona należy do rzeczy zwykle przeznaczonych do osobistego użytku i w taki sposób przede wszystkim korzystał z niej poszkodowany.

Odpowiedzialności za szkodę wywołaną przez produkt niebezpieczny nie można wyłączyć, ani ograniczyć w umowie. Poszkodowany może dochodzić, wraz z odszkodowaniem, zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Możliwe jest jednoczesne wytoczenie powództwa przeciwko wszystkim (producent, importer, wytwórca materiałów) odpowiedzialnym, albo każdemu z nich oddzielnie.

Roszczenia z tytułu odpowiedzialności za produkt przedawniają się z upływem lat trzech od chwili, kiedy poszkodowany dowiedział się lub przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia, jednak w każdym przypadku z upływem lat dziesięciu od wprowadzenia niebezpiecznego produktu do obrotu.

Aktualizowała: Katarzyna Kornosz, EIC Warszawa

10.04.2006



« Wróć



Styczeń 2012

Okladka styczen 2012

Polecamy

Link do strony Polskiej prezydencji w Radzie UE

Godło polski wraz z nazwą portalu

  Logo portalu Europejski portal dla małych przedsiębiorstw

 

 

 

 

niebiesko tło z napisem Kwalifikator MSP

 

 tl_files/download/Lototypy/baner_oznakowanie_ce.gif

 

Logo Portalu Your Europe
Link do polskiej strony sieci SOLVIT

Tańczące postacie ludzkie.


loga-dół

Logo PARP Logo UE Logo CIP

Made by Webprovider