Liczba upadłości firm w Polsce systematycznie spada. W 2007 roku było ich o 22%. mniej niż w 2006. Najbardziej zagrożone upadłościami są handel hurtowy i budownictwo.

W 2007 roku zanotowano 447 przypadków niewypłacalności firm, z czego 84% zakwalifikowano jako upadłości w celu likwidacji majątku, a jedynie 16% z możliwością zawarcia układu. Liczba faktycznych bankrutów jest jednak znacznie wyższa niż liczba ogłoszonych upadłości. Blisko pięć razy więcej wniosków o otwarcie postępowania upadłościowego, składanych do sądu przez wierzyciela bądź samego dłużnika, jest zwracanych z powodu braków formalnych i umorzeń lub oddalanych, głównie z powodu braku majątku. Ponadto wiele firm, szczególnie małych, zamyka swoją działalność, nie przeprowadzając procesu upadłościowego przed sądem.

Upadłości i układy w Polsce w latach 1997-2007 (postanowienia):

Upadłość w podziale na branże

Najwięcej upadłości w Polsce w 2007 roku zarejestrowano w handlu hurtowym - 74, co stanowi 17% wszystkich przypadków niewypłacalności. Jest to o 38% mniej niż w 2006 roku. Pomimo tak znacznej poprawy branża ta od wielu lat niezmiennie pozostaje najbardziej narażonym na bankructwo sektorem.

Wynika to przede wszystkim z bardzo ryzykownej struktury finansowania hurtowni, opierającej się na kredycie kupieckim oraz bankowym. Niewielki zasób własnych kapitałów przy relatywnie wysokich obrotach osiąganych przez tego rodzaju firmy może doprowadzić, w przypadku nawet pojedynczych problemów z odzyskaniem własnych należności bądź upłynnieniem zapasów, do utraty płynności finansowej. Ważny jest także element statystyczny, gdyż wiele spółek prawa handlowego działa w tym sektorze, a właśnie one najczęściej ogłaszają upadłość - komentuje Marcin Siwa, dyrektor działu oceny ryzyka Coface Poland.

Na drugim miejscu znalazło się budownictwo z 49 bankructwami. Mimo że sektor ten w ciągu ostatnich lat notuje znaczną poprawę koniunktury i wyraźny spadek liczby upadłości, wciąż znajduje się w czołówce upadających firm. Jak informują analitycy Coface, branża budowlana przeżywa obecnie zdecydowaną zwyżkę formy. Zwiększająca się liczba realizowanych inwestycji, zarówno w sektorze mieszkaniowym, jak i komercyjnym, napędza koniunkturę i powoduje, że portfel zamówień w firmach budowlanych pęcznieje. Pomimo pewnego spowolnienia w drugim półroczu 2007 roku perspektywy na rok 2008 są również obiecujące. Tempo wzrostu cen w branży zostało zahamowane, ale koniunktura w tym sektorze powinna się jeszcze utrzymać. Dużym ryzykiem upadłości będą jednak obarczone podmioty nowe, powstałe na fali obecnego boomu.

Kolejną branżą silnie zagrożoną upadłościami jest produkcja artykułów spożywczych i napojów. W 2007 roku liczba upadłości wzrosła tu o 18% w porównaniu z 2006 rokiem. - Ten sektor się konsoliduje. Jest w nim coraz mniej miejsca dla słabszych finansowo przedsiębiorstw, których nie stać na walkę z największymi graczami na rynku - mówi Marcin Siwa. Należy oczekiwać kontynuacji tego trendu.

Na uwagę zasługuje ponaddwukrotny wzrost liczby upadłości w przemyśle drzewnym i meblarskim. Jak informuje Marcin Siwa, mają na to wpływ dwa zasadnicze czynniki. Pierwszy to upadek grupy Schieder w Niemczech, do której należało wiele spółek produkcyjnych w Polsce. Te z nich, które miały ścisły związek finansowy i handlowy z firmami niemieckimi z grupy, były zmuszone także ogłosić upadłość. Drugi czynnik to umacniający się złoty. Branża meblarska w Polsce produkuje w zdecydowanej większości na eksport i zwyżkujący złoty powoduje obniżenie opłacalności sprzedaży. Jeżeli dodamy do tego rosnące ceny drewna, okazuje się, że wiele słabszych firm z branży może mieć kłopoty finansowe. Ma to odzwierciedlenie w statystykach dotyczących upadłości.

Sektorem, który przez cztery ostatnie lata plasował się w pierwszej trójce najbardziej ryzykownych branż, a w tym roku znalazł się aż na ósmym miejscu, jest handel detaliczny, z wynikiem o 50% lepszym niż w roku 2006. Wpływ na to ma przede wszystkim wzrost poziomu konsumpcji, wywołany wzrostem płac. Przychody i zyski przedsiębiorstw zajmujących się handlem detalicznym rosną i będą rosły w najbliższym czasie, co podtrzyma trend spadkowy upadłości w sektorze.

UPADŁOŚCI W PODZIALE NA WOJEWÓDZTWA

Tradycyjnie najwięcej upadłości w Polsce miało miejsce w województwie mazowieckim (95). Na drugim miejscu uplasował się Śląsk (67). Na trzecim jest Dolny Śląsk (42). Województwa lubuskie i opolskie zanotowały zaledwie po 9 takich przypadków, a podlaskie jedynie 6.

Taka struktura geograficzna upadłości jest efektem statystycznym. W województwach o największym poziomie upadłości działa też najwięcej podmiotów, a życie gospodarcze jest bardziej dynamiczne.

UPADŁOŚCI WEDŁUG FORM PRAWNYCH

Najwięcej upadłości notuje się wśród spółek z o.o. Stanowią one 65% wszystkich upadających firm.

Prowadzenie działalności w formie spółki z o.o. jest dużo bezpieczniejsze dla właścicieli, którzy mogą stracić jedynie środki wprowadzone do firmy w postaci udziałów. Jest jednak dużo mniej bezpieczna dla wierzycieli, którzy w razie problemów spółki z o.o. mogą dochodzić swych roszczeń jedynie z majątku spółki, często niewielkiego. Właścicielom spółki z o.o. łatwiej jest podjąć decyzję o postawieniu spółki w stan upadłości niż osobom prowadzącym działalność jednoosobowo lub też w formie spółki jawnej. W tych przypadkach odpowiadają oni również swoim prywatnym majątkiem, a więc niepowodzenie działalności gospodarczej wpływa w sposób zasadniczy na ich sytuację majątkową - komentuje Marcin Siwa.

Liczba upadłości firm w Polsce nadal będzie spadać, jednak spadki te będą zdecydowanie niższe niż notowane w ostatnich latach.

Kontakt: Anna Czulec ( (022) 465 00 23, anna.czulec@coface.pl