Pojawiły się nowe zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym i wymiaru składek w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) dotyczące rolników prowadzących dodatkową działalność gospodarczą.
Z dniem 1 października 2009 r. weszły w życie przepisy Ustawy z 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników (DzU z 2009 r., nr 79, poz. 667). W wyniku wprowadzenia nowelizacji wzrosły składki na ubezpieczenia społeczne opłacane przez tę grupę (wzrost wysokości składek dotyczy także tych, którzy prowadzą dodatkowo działalność gospodarczą).
Rolnicy prowadzący działalność gospodarczą są zobowiązani do opłacania składek na ubezpieczenie emerytalno-rentowe oraz ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie. Do 1 października 2009 r. rolnicy, którzy dodatkowo prowadzili działalność gospodarczą, opłacali składki na ubezpieczenie społeczne w kwocie podwójnej składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe bez względu na wielkość posiadanego gospodarstwa rolnego.
Od 1 października 2009 r. składki te zostały zróżnicowane w zależności od posiadanej powierzchni hektarów przeliczeniowych.
Wymiar składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe rolnika prowadzącego działalność gospodarczą po nowelizacji będzie wynosił miesięcznie od 136,00 zł do 460,00 zł w zależności od powierzchni hektarów przeliczeniowych gospodarstwa. Dodatkowo rolnik jest zobowiązany opłacać miesięczną składkę na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie. Ma ona równą wysokość (odpowiadającą jej pojedynczemu wymiarowi), którą ustala Rada Rolników, a prezes KRUS ogłasza ją w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski" co najmniej 14 dni przed pierwszym dniem danego kwartału. Wysokość kwartalnej składki na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie opłacanej przez rolników w III kwartale 2009 r. wynosiła 90,00 zł za kwartał.
Najważniejsze zmiany
-
Ubezpieczenie społeczne
rolników przysługuje jedynie w okresie,
w którym zostały spełnione warunki do objęcia ich tym ubezpieczeniem, a ustanie
od dnia następującego po dniu, w którym ustaną okoliczności
uzasadniające podleganie temu ubezpieczeniu. (Przed nowelizacją obowiązywał
kwartalny okres ubezpieczenia.)
-
Składka na ubezpieczenie będzie pobierana jedynie za
faktyczny okres podlegania ubezpieczeniu. Składki
będą naliczane za okresy miesięczne. Gdy okres podlegania ubezpieczeniu
społecznemu rolników będzie krótszy niż miesiąc, składka zostanie obliczona
proporcjonalnie do liczby dni podlegania ubezpieczeniu.
-
Miesięczna składka na
ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie za każdą osobę (w tym także
za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą) podlegającą temu
ubezpieczeniu w pełnym zakresie będzie miała równą wysokość (odpowiadającą jej pojedynczemu wymiarowi).
-
Składka miesięczna za
każdego ubezpieczonego, podlegającego ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu będzie
wynosić 10% emerytury podstawowej (obecnie
składka na to ubezpieczenie jest opłacana co kwartał i odpowiada kwocie 30%
emerytury podstawowej).
-
Rolnik prowadzący
dodatkowo pozarolniczą działalność gospodarczą będzie zobowiązany do opłacania
miesięcznej składki emerytalno-rentowej w jej podwójnym wymiarze. Natomiast na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe
i macierzyńskie składka za taką osobę będzie opłacana w pojedynczej wysokości,
tak samo jak za pozostałych ubezpieczonych, którzy pozarolniczej działalności
gospodarczej nie prowadzą.
Zróżnicowany wymiar składki
emerytalno-rentowej
Rolnik, którego gospodarstwo rolne
obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 50 ha przeliczeniowych, będzie zobowiązany
opłacać podstawową składkę w wysokości 10% emerytury podstawowej oraz dodatkowo
składkę emerytalno-rentową za każdego podlegającego ubezpieczeniu w jego
gospodarstwie rolnika i jego małżonka, w wysokości:
- 12% emerytury
podstawowej - w przypadku gdy gospodarstwo rolne obejmuje obszar użytków
rolnych powyżej 50 ha
przeliczeniowych do 100 ha
przeliczeniowych,
-
24% emerytury
podstawowej - w przypadku gdy gospodarstwo rolne obejmuje obszar użytków
rolnych powyżej 100 ha
przeliczeniowych do 150 ha
przeliczeniowych,
-
36% emerytury
podstawowej - w przypadku gdy gospodarstwo rolne obejmuje obszar użytków rolnych
powyżej 150 ha
przeliczeniowych do 300 ha
przeliczeniowych,
-
48% emerytury
podstawowej - w przypadku gdy gospodarstwo rolne obejmuje obszar użytków
rolnych powyżej 300 ha
przeliczeniowych.
Ubezpieczenie na wniosek będzie
następowało od dnia wskazanego we wniosku, nie wcześniej jednak niż od dnia, w
którym dokument ten został złożony, a ustanie - od dnia wskazanego w
oświadczeniu złożonym przez ubezpieczonego, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym
oświadczenie zostało złożone w KRUS, albo od pierwszego dnia okresu, za który
składka nie została opłacona.
Ważne informacje
Ubezpieczenie osób prowadzących
dodatkowo pozarolniczą działalność gospodarczą lub współpracujących przy jej
prowadzeniu, które:
-
nie zachowają
ustawowego terminu na złożenie oświadczenia o rozpoczęciu prowadzenia tej
działalności lub współpracy przy jej prowadzeniu - ustaje od dnia rozpoczęcia
wykonywania tej działalności lub współpracy,
-
nie zachowają
ustawowego terminu na złożenie zaświadczenia o wysokości podatku należnego od
przychodów z tej działalności za poprzedni rok podatkowy - ustaje z dniem,
do którego ubezpieczony był zobowiązany złożyć to zaświadczenie.
Terminy opłacania składek
Nowelizacja ustawy nie zmienia dotychczasowych
terminów opłacania składek. Składka za każdy miesiąc w danym kwartale będzie do
zapłaty w nieprzekraczalnym terminie do końca pierwszego miesiąca kwartału.
Wyjątek stanowi, przesunięty
zgodnie z zapisem zmieniającej się ustawy, termin płatności składek należnych
za miesiące: październik, listopad i grudzień 2009 r., który przypada 31 grudnia
2009 r. Przed 30 listopada 2009 r. KRUS przez swoje jednostki terenowe:
-
doręczy rolnikom zobowiązanym
do opłacenia składek informację o wysokości miesięcznych składek należnych do
zapłaty w IV kwartale 2009 r.,
-
wyda rolnikom
posiadającym gospodarstwa rolne o powierzchni powyżej 50 ha przeliczeniowych
decyzje stwierdzające obowiązek opłacania i ustalające wymiar dodatkowej
składki miesięcznej na ubezpieczenie emerytalno-rentowe.
W sytuacji gdy po wejściu w życie nowych
przepisów rolnik opłaci składki na ubezpieczenie społeczne za cały kwartał, a
następnie w trakcie kwartału przestanie podlegać temu ubezpieczeniu, powstała
nadpłata zostanie rozliczona zgodnie z przepisami art. 41 b ust. 10-15 ustawy o
ubezpieczeniu społecznym rolników. Oznacza to, że nadpłacone lub nienależnie
opłacone składki zostaną z urzędu zaliczone na poczet zaległych lub bieżących
składek, a w razie ich braku - na poczet przyszłych składek, chyba że płatnik
złoży wniosek o ich zwrot. Zwrotowi podlegają nadpłacone lub nienależnie opłacone
składki, jeżeli są one wyższe od kwoty stanowiącej równowartość sumy kosztów
powiadomienia płatnika o nadpłacie listem poleconym oraz kosztów jej zwrotu.
Wówczas KRUS zawiadamia płatnika o kwocie nadpłaconych lub nienależnie
opłaconych składek podlegających zwrotowi, a płatnik może, w terminie 7 dni od
dnia otrzymania zawiadomienia, złożyć wniosek o zwrot nadpłaconych lub
nienależnie opłaconych składek.
W razie braku przyszłych
należności z tytułu składek, nadpłacone lub nienależnie opłacone składki
zostaną płatnikowi składek zwrócone z urzędu. Prawo do zwrotu składek przedawnia
się po upływie 10 lat od terminu ich wymagalności i wówczas składki nie
podlegają zwrotowi.
|
Sposób obliczania
składki NA UBEZPIECZENIE EMERYTALNO-RENTOWE - stan na 1 października 2009 r.
|
|
Rolnik/małżonek
prowadzący działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym
|
Podstawa
wymiaru
|
Kwota miesięcznej
składki w zł,
za jedną osobę
|
|
o pow. do 50 ha przeliczeniowych
|
składka
podstawowa = 10% emerytury podstawowej
|
68,00
|
|
o pow. powyżej 50 ha do 100 ha przelicz.
|
składka
podstawowa + 12% podstawy wymiaru
|
149,00
|
|
o pow. powyżej 100 ha do 150 ha przelicz.
|
składka
podstawowa + 24% podstawy wymiaru
|
230,00
|
|
o pow. powyżej 150 ha do 300 ha przelicz.
|
składka podstawowa
+ 36% podstawy wymiaru
|
311,00
|
|
o pow. powyżej 300 ha przelicz.
|
składka
podstawowa + 48% podstawy wymiaru
|
392,00
|
|
SKŁADKA EMERYTALNO-RENTOWA
Rolnik/małżonek
prowadzący dodatkową pozarolniczą działalność gospodarczą i działalność
rolniczą w gospodarstwie rolnym:
|
Podstawa
wymiaru
|
Składka
należna
|
|
o pow. do 50 ha przeliczeniowych
|
dwukrotność
składki podstawowej
|
136,00
|
|
o pow. powyżej 50 ha do 100 ha przelicz.
|
dwukrotność
składki podst. + składka dodatkowa =
12%
podstawy wymiaru, łącznie 32% emerytury podst.
|
217,00
|
|
o pow. powyżej 100 ha do 150 ha przelicz.
|
dwukrotność składki
podst. + składka dodatkowa =
24%
podstawy wymiaru, łącznie 44% emerytury podst.
|
298,00
|
|
o pow. powyżej 150 ha do 300 ha przelicz.
|
dwukrotność składki
podst. + składka dodatkowa =
36%
podstawy wymiaru, łącznie 56% emerytury podst.
|
379,00
|
|
o pow. powyżej 300 ha przelicz.
|
dwukrotność składki
podst. + składka dodatkowa =
48%
podstawy wymiaru, łącznie 68% emerytury podst.
|
460,00
|
|
Domownik
rolnika
niezależnie od powierzchni gospodarstwa
|
składka
podstawowa =
10%
emerytury podst.
|
68,00
|
|
Domownik
prowadzący dodatkową pozarolniczą działalność gospodarczą
|
dwukrotność
składki
podstawowej
|
136,00
|
Opracowała:
Alicja Orzechowska
Enterprise Europe Network
BISNEP Białystok
Artykuł pochodzi z numeru listopadowego Biuletynu Euro Info 2009.