Program Reformy Regulacji
Aby temu przeciwdziałać, 19 sierpnia 2006 roku Rada Ministrów przyjęła Program Reformy Regulacji (PRR), który został opracowany przez Międzyresortowy Zespół do spraw Nowoczesnych Regulacji Gospodarczych działający pod przewodnictwem Ministra Gospodarki. Program ma na celu poprawę jakości prawa w Polsce, w tym prawa gospodarczego, poprzez jego uproszczenie, usprawnienie zasad tworzenia przepisów oraz zmiany instytucjonalno-organizacyjne w administracji. Wszystkie te działania realizowane są pod hasłem Przedsiębiorca ma prawo.
Z uwagi na fakt, że coraz większa część przepisów w Polsce wynika z prawa wspólnotowego, PRR zakłada także uczestnictwo w programie uproszczeniowym realizowanym na szczeblu unijnym. W październiku 2005 roku Komisja Europejska opracowała program uproszczenia prawa wspólnotowego (rolling programme). Celem horyzontalnym strategii upraszczania jest poprawa jakości i efektywności stosowania prawa wspólnotowego, usunięcie zbędnych obciążeń administracyjnych w celu przyczynienia się do wzrostu konkurencyjności gospodarki europejskiej. Program Reformy Regulacji wpisuje się także w realizację projektu SIGMA (Support for Improvement in Governance and Management), który jest wspólną inicjatywą Komisji Europejskiej i OECD. Założeniem projektu jest dokonanie przeglądu potencjału regulacyjnego nowych państw członkowskich UE oraz ich wsparcie w zakresie reformy regulacji.
Podsumowują, można powiedzieć, że wdrożenie PRR przewiduje 7 obszernych działań:
1. uproszczenie krajowych aktów prawnych,
2. realizację programu uproszczeniowego Komisji Europejskiej (rolling programme) na poziomie krajowym,
3. usprawnienie systemu wdrażania dyrektyw,
4. optymalizację systemu oceny skutków regulacji,
5. wdrożenie systemu pomiaru kosztów administracyjnych,
6. wprowadzenie zasady „Najpierw mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa”,
7. wzmocnienie potencjału regulacyjnego z wykorzystaniem rekomendacji OECD z programu SIGMA.

Pomiar obciążeń administracyjnych
Wśród powyższych działań najbardziej interesujące z punktu widzenia przedsiębiorcy wydaje się być działanie polegające na pomiarze kosztów administracyjnych nakładanych na przedsiębiorców przez regulacje z zakresu określonych dziedzin prawa, np. ochrony środowiska, prawa pracy czy planowania i zagospodarowania przestrzennego. Do tego celu stosuje się najbardziej popularną obecnie metodę – Model Kosztu Standardowego (SMK) pochodzącą z Holandii.
Przez koszty administracyjne rozumie się koszty ponoszone przez przedsiębiorców w związku z wypełnianiem obowiązków informacyjnych wynikających z regulacji prawnych nałożonych przez państwo. Obowiązkiem informacyjnym jest więc obowiązek dostarczania do organu administracji publicznej informacji na temat pewnych działań, czy zdarzeń. Jest nim także obowiązek informowania osób trzecich (np. konsumentów) o charakterystycznych cechach produktu lub sprawach, które tych osób dotyczą. Wypełnianie tych obowiązków powoduje bezpośrednio powstawanie kosztów po stronie przedsiębiorcy, które z kolei prowadzą do powstawania barier administracyjnych. Te natomiast bezpośrednio wpływają na rozwój przedsiębiorczości lub jego brak. Stąd tak niezwykle istotne jest zidentyfikowanie obowiązków informacyjnych oraz zmierzenie kosztów ponoszonych przez przedsiębiorców na ich wypełnianie, jak również znalezienie takich rozwiązań, które będą służyły systematycznemu likwidowaniu barier administracyjnych.
Model Kosztu Standardowego zakłada pomiar tych obciążeń administracyjnych polegający na zbadaniu czterech czynników, takich jak:
§         czas wykonywania obowiązku informacyjnego przez przedsiębiorcę,
§         czas wykonywania obowiązków przez pracowników (stawka godzinowa),
§         liczba przedsiębiorstw zobowiązanych do wykonywania tego obowiązku,
§         częstotliwość wykonywania danego obowiązku informacyjnego w ciągu roku.
§         Dwa pierwsze czynniki są mierzone bezpośrednio u przedsiębiorców, na podstawie narzędzi socjologicznych, takich jak wywiad indywidualny i grupowy oraz ankiety, rozmowy telefoniczne. Częstotliwość wykonywania danego obowiązku wynika bezpośrednio z aktu [A1] prawnego nakładającego ten obowiązek, natomiast liczbę podmiotów zobowiązanych do wypełniania obowiązku ustala się na podstawie danych gromadzonych przez GUS, organizacje przedsiębiorców czy danych będących w dyspozycji samej administracji. Stosując zasady określone metodologią, po przemnożeniu wszystkich wartości, uzyskiwany jest całkowity roczny koszt wykonywania danego obowiązku informacyjnego przez podlegające mu podmioty.
Ministerstwo Gospodarki wespół z innymi instytucjami, w tym z Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości, dokonało dotychczas przeglądu przepisów prawa pracy (14 aktów prawnych), usług turystycznych (ustawa o usługach turystycznych), pomocy publicznej (7 aktów prawnych), bezpieczeństwa produktów (7 aktów prawnych) oraz ochrony środowiska (ustawa Prawo Ochrony Środowiska). Obecnie trwają pomiary obciążeń administracyjnych w regulacjach prawnych z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz ochrony środowiska (poza ustawą – prawo ochrony środowiska). Pełny przegląd prawa gospodarczego pod kątem kosztów realizacji nałożonych w nim obowiązków informacyjnych planowany jest na 2008 rok. Już jednak z pierwszych badań jasno wynika, że skala problemu obciążeń administracyjnych jest w Polsce ogromna.
Dla przykładu można podać chociażby, że zgodnie z danymi opublikowanymi przez MG koszt realizacji obowiązków informacyjnych wynikających z ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów wynosi rocznie ok. 1,73 mld zł. Pięć najbardziej kosztownych obowiązków informacyjnych generuje ponad 95% wszystkich kosztów wynikających z tej ustawy (z art. 10). Trzy najbardziej kosztowne to: dostarczanie konsumentowi informacji o tym jak przeciwdziałać zagrożeniom związanym z użytkowaniem produktu (57 proc. wszystkich kosztów obowiązków informacyjnych) znakowanie produktów (27 proc.) oraz zapewnienie, że wprowadzany produkt jest bezpieczny [certyfikacja] (10 proc.).
Wyeliminowanie wszystkich obciążeń administracyjnych nakładanych na przedsiębiorców przepisami prawa nie jest oczywiście możliwe. W niektórych sytuacjach byłoby to wręcz niewskazane ze względu np. na bezpieczeństwo obrotu gospodarczego, ochrony zdrowia i życia konsumentów czy też bezpieczeństwa pracowników. Nie mniej jednak należy usilnie dążyć do eliminacji takich obowiązków informacyjnych, które są zbędne z tego punktu widzenia a przyczyniają się jedynie do wzrostu kosztów prowadzenia działalności gospodarczej. Aby tego dokonać niezbędna jest współpraca wszystkich podmiotów zainteresowanych jakością prawa gospodarczego w Polsce a więc ministerstw, agencji rządowych, organizacji zrzeszających przedsiębiorców i samych przedsiębiorców.
Artykuł przygotowano w oparciu o dane zamieszczone na stronie internetowej: www.prr.gov.pl, na której znajdują się szersze informacje na temat Programu Reformy Regulacji, Projektu SIGMA oraz badań obciążeń administracyjnych. Strona jest prowadzona przez Ministerstwo Gospodarki.

 

Opracowała:    Joanna Orłowska
Zespół Przedsiębiorczości
Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości
e-mail: joanna_orlowska@parp.gov.pl

Zmniejszenie obciążeń administracyjnych – konsultacje online dla przedsiębiorców

Na stronie internetowej http://ec.europa.eu/enterprise/admin-burdens-reduction/index_pl.htm
istnieje możliwość zgłoszenia konkretnych przykładów, w przypadku których w opinii przedsiębiorcy można zmniejszyć obciążenia administracyjne.
Zwracając uwagę na konkretne przepisy oraz proponując rozwiązania praktyczne, można się przyczynić bezpośrednio do poprawy otoczenia regulacyjnego z korzyścią dla wszystkich przedsiębiorców.
Zgłoszone uwagi zostaną wzięte pod uwagę przy planowaniu działań i zmianie przepisów dotyczących działalności gospodarczej, których celem będzie zmniejszenie obciążeń administracyjnych.
W wielu przypadkach wymogi w zakresie udzielania informacji są niezbędne, między innymi w związku z ochroną zdrowia publicznego, praw pracowników lub środowiska, czy też koniecznością ochrony interesów finansowych Wspólnoty i zapewnienia należytego zarządzania finansami. Jednak całkiem często zdarzają się sytuacje, w których obciążenia administracyjne nie są konieczne. Przykładowo ma to miejsce, gdy:
-        sprawozdania należy składać zbyt często w stosunku do biegu wydarzeń,
-        różne organy wymagają przedstawienia tych samych informacji,
-        te same informacje należy przedstawić w różnej postaci (np. w formie elektronicznej i jako wydruk),
-        wymogi prawne są tak skomplikowane, że nie można zrozumieć, jakie informacje należy zebrać lub w jaki sposób należy je przekazać.
Opracowała Aneta Nagrodkiewicz na podstawie strony internetowej www.prr.gov.pl

Europejski Panel Testów Biznesowych – unikalne narzędzie konsultacji Komisji Europejskiej

Europejski Panel Testów Biznesowych (EBTP ­ European Business Test Panel) funkcjonuje przy Komisji Europejskiej DG ds. Rynku Wewnętrznego i Usług. Panel obejmuje 27 krajów Wspólnoty oraz Norwegię i Islandię, zaś jego uczestnikami jest około 3600 firm europejskich, w tym ponad 200 firm z Polski.
Dzięki udziałowi w konsultacjach Europejskiego Panelu Testów Biznesowych przedsiębiorstwa mogą przekazywać bezpośrednio Komisji Europejskiej swoje opinie co do wpływu wspólnotowych inicjatyw na prowadzenie działalności gospodarczej w Europie. Badania prowadzone są za pośrednictwem ankiet umieszczonych online na serwerze Komisji Europejskiej. Kwestionariusze są zwykle krótkie i proste, dostępne w języku polskim, a wypełnienie ankiety nie powinno zabrać więcej niż 15-20 minut. Odbywa się maksymalnie 6-8 konsultacji rocznie.
Konsultacje EBTP dotyczą z reguły projektów unijnych aktów prawnych obejmujących różne dziedziny działalności gospodarczej. Mogą one również dotyczyć obowiązujących regulacji, na przykład pod kątem uproszczenia stosowanych procedur lub zmniejszenia kosztów administracyjnych funkcjonowania przedsiębiorstw, lub też odnosić się do zagadnień bardziej ogólnych, jak funkcjonowanie Wspólnego Rynku.
Jakie firmy mogą być członkami EBTP?
Komisja Europejska zaprosiła do udziału w EBTP firmy reprezentujące różne sekcje działalności gospodarczej. Są to wg. PKD: C – górnictwo, D – przetwórstwo przemysłowe, E – wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, wodę, F – budownictwo, G – handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów samochodowych, motocykli oraz artykułów użytku osobistego i domowego, H – hotele i restauracje, I – transport, gospodarka magazynowa i łączność, J – pośrednictwo finansowe; K – obsługa nieruchomości, wynajem i usługi związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Uczestnicy reprezentują 4 grupy przedsiębiorstw zatrudniające odpowiednio: 0-9; 10-49; 50-249; 250+ osób.
Firmy polskie aktywnie uczestniczą w konsultacjach Panelu. Niektóre sekcje działalności gospodarczej są bardzo dobrze reprezentowane. Szczególnie zachęcamy do udziału małe i średnie przedsiębiorstwa. Aktualnie odbywają się konsultacje dotyczące oceny wykonalności europejskiego statutu prawnego dla małych i średnich przedsiębiorstw.
Aby mieć możliwość brania udziału w konsultacjach należy się zarejestrować na stronie http://ec.europa.eu/yourvoice/ipm/forms/dispatch?form=250&lang=pl
Po rejestracji firmy jako członka EBTP Komisja Europejska przekaże, za pośrednictwem Ministerstwa Gospodarki indywidualną nazwę użytkownika oraz hasło potrzebne do udziału w konsultacjach.
Jesteś przedsiębiorcą? Weź udział w kształtowaniu otoczenia Twojej firmy. Dowiedz się o głównych wspólnotowych inicjatywach mogących mieć wpływ na prowadzenie działalności gospodarczej  zanim decyzje zostaną podjęte.
W sprawach związanych z Panelem prosimy o kontakt z krajowym koordynatorem EBTP: Maryla Jankowska
Departament Regulacji Gospodarczych Ministerstwa Gospodarki
e-mail: maryla.jankowska@mg.gov.pl
tel. 022 693 51 95